Isletme Korlugu (Miyopisi) Kavrami (Video) (1)

Cumartesi, Ocak 18, 2014

Isletme Korlugu (Miyopisi) Kavrami (Video) (1)


Resim Kaynak - Unsplash

Daha once hic bulunmadiginiz bir odaya girdiginizi dusunun. Mobilyalarin duzeni, pencerenin ve kapinin yeri, ortamin isik alma durumu, duvarda asili resimler hep dikkatinizi cekecektir. Sizden bu odanin tasarimini anlatmaniz istense, kucuk yorumlar da katarak bunu rahatlikla yapabilirsiniz. Simdi de her gun bulundugunuz bir ortami - evinizi veya isyerinizi - dusunun. Mobilyalari, pencereyi, kapinin yonunu hatirlarsiniz ama bazi ayrintilara o kadar cok alismissinizdir ki bu tur ayrintilari tam olarak hatirlayamayabilirsiniz. Ornegin, devamli kullandiginiz bir nesneyi dusunun. Siz odadayken bu nesneye hic tereddutsuz rahatlikla ulasabilirsiniz. Oysa ki, bu nesnenin yerini birine tarif etmek zorunda kalinca -az da olsa - duraksarsiniz. Cunku o nesnenin yerini o kadar cok kaniksamissinizdir ki, baskasina anlatmak icin dusunmeniz gerekebilir. Birisi size ne zamandir o nesneyi ayni yerde sakladiginizi sorsa, bu soruyu da yanitlamaniz pek kolay olmayabilir. Ayni sekilde o nesneye daha pratik olarak ulasabileceginiz bir yer gosterilse, "ben bunu neden daha once dusunmedim?" demeniz olasidir. Tipki, duz vites araba kullanirken, dusunmeksizin vites degistirdiginizde birisinin neden vitesi degistirdiginizi sormasi durumunda sasirmaniz gibi. 

Yukaridaki orneklerden de anlasilabilecegi gibi, bugunku yazim "isletme korlugu" uzerine (isletme miyopisi de denilebilir.) Isletme korlugu, bir isletmede kullanilan yontemlerin ve uygulanan sureclerin belli bir sure sonunda artilarinin ve eksilerinin - artik - fark edilemez duruma gelmesi, mevcut is yapis sekline bir alternatif olamayacaginin veya alternatif varsa da bu alternatifi kullanmanin adeta imkansiz oldugunun dusunulmesi, disaridan bakan birisinin kolayca algilayabilecegi firsatlarin ve genellikle de risklerin ayni kolaylikta algilanamamasi durumudur. Calisanlarin bir firmada belli bir sure calistiktan sonra karsilasmalari muhtemel bir olumsuzluktur. Ise yeni baslayanlar disaridan gelen bir goz olarak mevcut surecleri sorgulama egilimindedirler. Mevcudu gozlemleyerek pratik oneriler getiren yeni calisanlar bu noktada dikkat cekecektir. Aslinda belki de onlarin getirdikleri cozum onerileri oldukca basittir ancak isletme korlugu nedeni ile eski calisanlar tarafindan fark edilememistir. Ise baslama tarihlerinden bir sure sonra bu calisanlarin da isletme korlugu yasamalari ihtimali gittikce yukselir cunku isleyis artik onlar icin de siradanlasmaya baslamistir. Peki cozum ne olabilir? Bu olumsuz durumun ortaya cikardigi aksakliklar nasil onlenebilir?

  • Tarafsizligina guvenilen bir danismandan destek alinabilir. Danisman sadece belli konulara dahil olacagi ve amaci da isi yapma degil, yorumlama / fikir verme olacagi icin faydali olabilir. 
  • Ayni calisanlarin ayni gorevde gerekenden fazla calistirilmamasi bir baska cozum olabilir, belli araliklarla rotasyon yapilabilir. 
  • Yeni calisanlarin fikirlerine basvurulabilir. 
  • Departmanlar bazinda da diger departmanlarin degerlendirmesine sinirli da olsa basvurulabilir.
  • Surekli gelisim ve yeni trendlerin takibi onemlidir. 
  • Icinde bulunulan durumdan uzaklasmak ve olaylara disaridan bakarak yeniden degerlendirme yapmaya calismak da aslinda en zor ancak basarilmasi durumunda en etkili yontemdir. 

Isletme korlugu tehlikelidir, basit problemlere cozum bulmak gittikce zorlasir, bahaneler uretilir, pahali, zaman alici cozumler secilir. Yeni bir yontemi daha basit ve daha az zaman alici olsa bile kabul ettirmek zor hatta imkansizdir. 

Bazen kendimizi mevcut bir sorunu cozmeye o kadar kaptiririz ki, cozumun aslinda cok basit olmasi  ayrintilarla bogusurken dikkatimizden kacar. Cozume zor yoldan gidersek ve birisi bize kolay yolu gosterirse, "bunu daha once neden dusunememisim ki" deriz. Bazen de cozume odaklanmaktan cevrede olan biteni gozden kaciririz. Konuyu arastirirken buldugum bir videoyu ve videoda gerceklesen olayla ilgili olarak yazilmis bir kitabi da burada sizlerle paylasmak istiyorum. Kitabi henuz satin almadim, ancak en kisa zamanda temin ederek konu hakkinda daha genis bilgi edinmeye calisacagim.



Gorunmez Goril /
Christopher Chabris & Daniel Simons  http://www.theinvisiblegorilla.com
Gorunmez Goril, Christopher Chabris ve Daniel Simons, NTV Yayinlari, 2012, 280 sayfa

Devam edecek...




Konuyla Ilgili Yazilar


Isletme Korlugu, Silo Sendromu ve Cozum Onerisi Olarak Orgutsel Zeka, Altinay, A., Mercan, N., Aksanyar, N. ve Sert S. (2012), Organizasyon ve Yonetim Bilimleri Dergisi, Vol.4,  No:1:13-19.

Isletme Korlugu, Esat Ozdemirkan, 15.04.2013

İşletme Körlüğü Sürdürülebilir Hatalar Üstünlüğü, Ogan Ozdogan, 31.10.2012 (Konuya biraz daha farkli yaklasmis ve bir metafor kullanmistir.)

Vizyon Körlüğü, Eyup Akcetin, 25.10.2013

CEOlari vuracak 10 Hastalik ("Prestij kor edebiliyor" altbasligi), Capital.com.tr, 01.10.2009


#34




quick edit


ANASAYFA

Benzer Yazilar

0 comments

GUNCEL YAZILAR



Oneriler

Oneriler...