Zamansızlık Sendromu

Saturday, February 08, 2014

Zamansızlık Sendromu



Herkesin ortak sikayeti, zamansizlik. "Bunu yapmak icin henuz zaman bulamadim" veya "...... icin vaktim yok ki" diyor herkes. (Yanlis anlasilmasin, ben dahil.) Zamani etkin yonetmek icin kitaplar yaziliyor, seminerler, egitimler duzenleniyor. Peki neden zaman hizla akip giderken biz geride kaliyoruz?

Is hayatina adim atinca, yapilmasi gerekenler, sorumluluklar dogal olarak artiyor. Uzun to-do listler ekranin bir kosesinde uzayip giderken, "ACIL!" uyarisiyla mailboxa yeni bir mail geliyor, tum liste sil bastan oluyor. Ay sonu yogunlugu, ay basi yogunlugu, yil sonu yogunlugu derken hic kimse kendini bu yogunluktan disari atmiyor, atamiyor. Oysa, zamani etkin yonetmek, verimli olmak acisindan cok onemli. O gun yapacagi en onemli ise henuz baslayamadan yorulan bir kisi zamanini iyi planlayamiyor demektir. Cogu is icin sunu soyleyebiliriz ki, isin belli kismi tekrardan ibarettir. Ornegin her ayin son haftasinda rapor hazirlanmasi gerektigini, bu raporun verilerinin de bir kisminin baska bir departmandan geldigini dusunelim. Ayni anda, gunluk program da tum yogunlugu ile devam ediyor olsun. Bu raporun yayin tarihi onceden belli oldugu icin calisanin yapmasi gereken diger departman ile her ay duzenli bilgi akisi saglayacak sekilde isbirligi gelistirmek ve eger mumkunse kendine dusen kismi bir kac gun oncesinden hazir etmektir. Sonrasinda da, diger departmandan gelen bilgiyi rapora ekler ve son seklini vermis olur. Aslinda basit gorunuyor, degil mi? Ama isler her zaman boyle yurumuyor.

Hedeflerin net olmamasi, plan yapmama, yapilan plana uymama, oncelikleri belirleyememe, islerin onem sirasini dogru olarak tespit edememe, ayrintilara fazla takilma bu yazinin basligi olan "zamansizlik sendromu"na yol acan ana sebeplerdir. Tabi ki kisinin elinde olmayan sebepler de vardir. Ornegin metropellerde yasayanlarin trafikte gecirdikleri surenin giderek uzamasi nedeni ile diger islere ayrilmasi gereken zamanin kisalmasi gibi. Bir diger ornek de, izne cikan bir calisanin izin oncesindeki isleri yarim birakmamak adina zamanla mucadele etmesi, izin donusunde de mailboxini dolduran onlarca maili cevaplama savasina girmesi ve zamanin normalden de hizli aktigi hissine kapilmasidir.

Zaman bir algidir; saniye, dakika, saat gibi kirilimlar ise belli birim zamaninin algilanmasinin hep esit olmasini saglamak adina kullanilmaktadir. Soyut bir kavram olan zaman algisinda uc durum soz konusudur: Zamana paralel gitmek, zamanin gerisinde kalmak ve zamanin otesinde olmak. Zamana paralel gidilmedigi hissinin ortaya ciktigi bir durumda kisi ya ufak bir ayrintiya yogunlasarak esas gorevine tam odaklanmamis demektir ya da basa cikabileceginden daha fazla konuyla ugrasmaya calisiyor demektir. Her iki durumda da kisi kendisini bir nevi "zamansizlik sendromu"nun ortasinda bulacak, bazi konulari toparlamaya calismak icin diger bazi basliklari ihmal edecektir. Son teslim tarihine (deadline) uymak adina yapilan fazla mesai ile amaclanan is tamamlansa bile, bu sefer de kisinin dinlenme zamanindan calinmis olacaktir.

Bir diger sorun da onceliklendirmedir. Yapilmasi gerekenlerin hangi sirada yapilacaginin dogru belirlenmesi gerekir. Ayrica, belli bir zaman diliminde tek bir ise odaklanmak da o isi daha hizli yapmayi da beraberinde getirecektir.

Zaman Planlamasi



Zaman planlamasi ve dogru yonetilmesi, gunumuz is dunyasinin vazgecilmez yetkinliklerinden biri olmus durumda. Cogu mulakatin kacinilmaz sorularindandir adayin zaman kisiti karsisindaki davranisini anlamaya calismak. Eskiye kiyasla hayatin hizlandigindan bahsedilir surekli. Oysa gecmise kiyasla gunumuzde insan omru uzamistir, hayatimizi kolaylastirici pek cok sey bugun elimizin altindadir. Bu durumda kendimize daha fazla zaman ayiriyor olmamiz gerekmez mi? Peki neden hala zamansizlik sendromu içindeyiz? Daha da onemlisi, bu sorunu hangi yontemle asabiliriz?

ABC Yontemi (Analizi)


Zaman planlamasi yontemlerinden birisi ABC yontemi/analizi olarak bilinir. Bu yaklasima gore, kisinin bir hedefi olmalidir ve tum cabasi da o hedefe ulasmaya calismak olmalidir. ABC Yontemi'nde yapilan islere verilen deger ile uzerinde harcanan sure arasindaki iliski degerlendirilmektedir.

Yapilacak Ise Verilen Onem:

A Cok Onemli Isler 65%
B Onemli Isler 20%
C Az Onemli (Rutin) Isler 15%

Oysa, gercekte harcanan zaman orani onem siralamasindan bir hayli farklidir. Zamanin 15%'i A grup islere, 20%'si B grup islere ve 65%'i C grup islere harcanmaktadir. Goruldugu gibi, az onemli / rutin olarak gruplanan isler, aslinda zamanimizin cogunu alip goturmektedir. Bu durumu degistirmek icin ABC yontemi sunu tavsiye eder.

  • Yapilmasi gereken isleri listeleyin.
  • Onem derecelerine gore gruplandirin.
  • Onemlerine gore A, B veya C olduklarina karar verin.
  • En cok onem verdiginiz isten yani A'lari yaparak gune baslayin. B'lerin onceliginiz olmadigini unutmayin. A'lardan sira gelirse B'leri yapin ya da baska birinden yapmasi icin rica edin. C'ler ise sizin sorumlulugunuz degildir / olmamalidir.

ABC yontemi oldukca gercekci bir yontem ancak kisi her zaman icin B grubu isleri yapmasini rica edecegi birisini bulamayabilir veya C grubu isler yapilmadiginda bir sure sonra baska beklenmedik sorunlar cikabilir. Bu noktada bana gore listeleme yapmak gercekten ise yariyor. Bu liste, hem yapilacak islerin unutulmasini engelliyor hem de madde madde bu isleri yaparken asagi yukari ne kadar zaman harcayacaginizi tahmin etmenizi sagliyor.

Zaman Olduruculere Dikkat!


Internet herkesin gunluk yasaminin parcasi oldu, giderek yayginlasti ve pek cok evde artik internet var. Isyerinde ise isimizi adeta internetten -mailbox uzerinden yazismalarla- yonetiyoruz. Pek cok firma sosyal medya sitelerine (facebook, youtube, dailymotion, twitter, vb) erisimi zamansal olarak (ya da yapilan bilgi alisverisi mb olarak) kisitliyor ya da tamamen engelliyor. Yasaklilar arasina her gun yeni acilan bir site ekleniyor. (En cok yasaklanan siteler icin: Yazi 1 ve Yazi 2)

Gecmiste insanlar uzun saatlerini chat yaparak harcarlardi. Simdi bunun yerine sosyal medya siteleri aldi. Fotograf paylasimi, video paylasimi, "like" yapmalar, check-in ile bulunulan yeri isaretlemeler, 140 karakterle ani ozetlemeler; dogrusu her site baska bir sey yapiyor, degil mi? Firmalar bilgisayardan bu sitelere erisimi her ne kadar engellese de, engelleyemedikleri sey calisanlarinin mobil internet yoluyla bu sitelerde aktif kullanimlarini devam ettirmesi. Calisanlar bedenen isyerlerinde olsalar bile bu siteler sayesinde aslinda ruhen arkadaslari ile yanyanalar. Belli araliklarla akilli telefonunu cikarip bu sitelere ait bir uygulamayi acip ne kacirdigina bakmayan kac kisi var? (Ozellikle de yeni kusaktan) Zaman oldurucu olarak tanimlayabilecegim bu aliskanliga ozel kampanyalar sunan alisveris siteleri eklendi. Bu noktada yapilabilecek tek sey var, insanin kendini sinirlandirmasi (yasaklamanin care olmadigini biliyorum). Ornegin gun icinde yarim saatten fazla bu sitelere girmeme aliskanligini edinmek konusunda kisinin kendine soz vermesi etkili olabilir. 

Erteleme Aliskanligi (Procrastination)



Erteleme aliskanligi uzerine cok sey soylenebilir. (Bir baska yazida bu konuyu da incelemek istiyorum) Ben burada genel bir tanim vererek zamansizlik sendromu ile olan iliskisini vurgulayacagim ve ardindan yazimi noktalayacagim.

Erteleme aliskanligi, kisinin belli bir anda yapiyor olmasi gereken bir isi yapmamayi tercih etmesi ve bu isin yerine kendisine daha cok keyif veren bir baska isi koymasi, bu sekilde asil yapmasi gereken isten kacinma, agirdan alma ve erteleme davranisi gostermesidir. "Olmadik" islerin cikmasi, baska bir isin daha "acil" olarak onplana gecmesi bazi onemli konularin ikinci plana itilerek ertelenmesine ve gun icinde zaman kaybina neden olabilir. Burada onemli olan bu islerden ne kadarinin gercekten de "acil" olarak yapilmasi gerektigi ve ne kadarinin da bir "erteme" araci olarak kullanilip on siralara alindigidir. Erteme aliskanligi, kisinin mevcut gunluk planindan geri kalmasina neden olmaktadir. 

Benim gozumden, modern zamanlara zamansizlik sendromu iste bu basliklarla kendine yer edinmistir.



Ilgili Yazilar

Erteleme Aliskanligi (Procrastination), 12.03.2014
Modern Zamanlarin Kabusu: Erteleme Aliskanligi, uplifers.com, 24.08.2015


#40


quick edit

.

.

Benzer Yazilar

0 comments

GUNCEL YAZILAR


ONERILER

Oneriler...





Toplam Yazı Sayisi:

instagram twitter facebook pinterest
tumblr Medium send mail RSS

Icons made by Freepik from www.flaticon.com is licensed by CC 3.0 BY

#yetenekyonetimico


www.yetenekyonetimi.co
www.yetenekyonetimi.co
www.yetenekyonetimi.co


Iletisim

Name

Email *

Message *