Isyeri Sendromlari (2)

Cumartesi, Ağustos 29, 2015

Isyeri Sendromlari (2)


Isyeri Sendromlari (1) (26.08.2015) baslikli yazinin devamidir.

Stocksnap.io

Impostor Sendromu - Sozde Yetkinlik (Kimlik Hirsizi - Sahtekar Sendromu - Aşil Sendromu) (Imposter Syndrome - Fraud Syndrome - Achilles’ Syndrome)

Resim Kaynak

Iyi egitimli ve yuksek potansiyelli kisilerin, bulunduklari konuma zekalari, basarilari, caliskanliklari ile degil de sans eseri geldiklerine, cevrelerindeki insanlarin yeteneklerinin daha ustun olduguna  inanmalari ve bu nedenle kendilerine olan guvenlerini yitirmeleri ile ortaya cikan bir sendromdur Impostor Sendromu. Herkesin gercek yuzlerini gorecegini dusundukleri ve yetersizlerinin ortaya cikacagi korkusu ile topluluklara karismaktan cekinirler, soru cevaplamaktan sunum yapmaktan kacinirlar, bu nedenle yogun stres yasarlar, depresyone girebilirler. 

Resim Kaynak

Genellikle mukemmelliyetci olarak yetistirilen ve basari baskisi ile buyuyen kisilerde ortaya cikan bu sendrom yogun olarak basarili kadinlarda ve yonetici meslek grubunda kendi mevkilerini sorgulamalari ile goruluyor. 

Bu sendromun diger bir adi da, "Aşil Sendromu"dur.

Psikoloji literaturunde Aşil Sendromu, sozde yetkinlik sendromu olarak ifade edilebilir. “Sozde yetkinlik, belli bir alanda kisinin kendi hakkindaki - düsük- degerlendirmesi ile baskalarının onun hakkindaki -yuksek- fikirleri arasindaki buyuk farki ifade etmektedir”. Bazi kisilerin yasamlarini kendilerine iliskin sahip olduklari derin kusur ve yetersizlik duygularini odunlemek icin genis caplı bir psikolojik zırh olusturmaya adadiklarina dikkat ceken Clarkson, sozde yetkinlik sendromu olarak adlandirdigi bu sendromu nitelemek icin olumsuz gorunen ve her savasi kazanan, ancak gizli ve olumcul bir hassasiyete sahip bir kahraman olan Asil imgesinden yararlanmistir. Kaynak

Gizli basarisizlik korkusu yaşayan insanlar, baskalarinca cok yetkin ve basarili bulunan insanlardır ama bunlar kendilerine baskaları kadar guven duymazlar, kendilerini baskalarinin gordugunden daha zayif hissederler. Bunun icin daha cok calisip, daha cok enerji harcarlar, bu nedenledir ki gerginlik yasarlar. Sozde yetkinlik, belli bir alanda kisinin kendi hakkindaki dusuk degerlendirmesi ile baskalarinin onun hakkindaki yuksek fikirleri arasindaki buyuk farki ifade eder. Yani bu kisiler kendilerini baskalarinin gozunden gorurler. Bunun sonunda da kendileri hakkinda akilci olmayan dusunceleri vardir. Zihin okumacilik da bu kisilerin ozelliklerinden bir tanesidir. Gercekte basarili olan bu insanlar, kendilerinin baskalari tarafindan basarisiz bulunacagindan korkarlar. Gizli basarisizlik korkusu yasayan bu insanlar, basariya ulasirken kendilerini cok yorarlar. Bu nedenle basarma duygusunun verdigi hazzi yasayamazlar. Cunku onlar kendilerini cogu kez basarili gormezler. Cok iyi performans gosterdikleri bir iste bile kendilerini basarisiz gorup daha iyisini yapabileceklerini dusunup yaptiklarini yeterli gormeyebilirler. Kaynak



Hasta Bina Sendromu (Sick Building Syndrome)


Resim Kaynak

Gunumuzun "modern" sayilan isyerlerinde havalandirma camlarin acilmasi ile degil, dahili havalandirma sistemleri ile saglaniyor. Ustelik bu sistemler oldukca sagliksiz ve bir o kadar da maliyetli sistemler. Iyi bakimi yapilmayan, eskiyen havalandirma sistemlerinde zaman icinde tozlar birikiyor, verimi azaliyor ve insanin ihtiyac duydugu saglikli temiz havayi saglamamaya basliyor. Yuksek teknoloji ile donatilmis cok katli "plazalar"da camlar guvenlik gerekcesi ile ya hic acilmiyor ya da cok dar bir aci ile acilabiliyor ki bu da oldukca yetersiz kaliyor. Aslinda bu tur binalarda cogu sey maalesef "yapay", insan sagligi icin hic de uygun degil. Ornegin, isiklandirma. Gun ortasinda, ofisteki tum isiklar acik konumdadir genellikle. Cunku, camlar koyu renklidir, iceri gun isigi girmez; cam kenarindaki ofisler / masalar, yoneticilere verilmistir, calisanlar ise florasanlarin yapay isigi altinda, bilgisayar ve diger elektronik cihazlardan yayilan radyasyon ve manyetik enerji ile cevrelenmis durumdadir. Ofislerde cogu kez dusunulmeyen bir konuda ergonomi ve yanlis orturma duzenidir. 


Resim Kaynak

Bu sendrom, genellikle fiziksel belirtilerle kendini gosterir, bas agrisi, yorgunluk hissi, goz kurulugu, ciltte asiri kuruluk, alerji, konsantrasyon bozuklugu gibi. Mevcut ortamdan bir sure uzak kalindiginda bu belirtiler sona erer. Ancak, cozum arandiginda maalesef elden pek bir sey gelmez.



Daha once ofis ortamlari ile ilgili olarak yayinladigim yazilar

Acik Ofisi Sevenler El Kaldirsin!, 10.06.2015
Ideal Ofis Ortami, 09.08.2014
Dunyadan Modern Ofisler, 16.11.2016
"Cok Sicak Oldu!" "Hayir, Cok Soguk" - Ofis Ortam Sicakligi Verimliligi Etkiler Mi? (Infografik), 19.03.2016
Dunyadan Harika Ofisler, 26.11.2013
Dunyadan Ilham Verici Calisma Ortamlari / Ofisler, 29.10.2013



Orta Yas Krizi - Kariyer Sendromu (Mid Career Crisis Syndrome)


Resim Kaynak

Kisi, kariyerinde ilerleyerek belli bir noktaya gelmistir ancak, yaptigi degerlendirmede, bulundugu nokta ile beklentileri ortusmuyorsa kendini bir bunalimin icinde bulmasi olasidir. Buna "Orta Yas Krizi" de denir. Kisinin bu durumda, yasam tarzini degistirme, aliskanliklarina pek de uygun olmayan bir yasami benimseme gibi egilimleri ortaya cikabilir; tatminsizligini bu sekilde asmaya calisir. Kisi, hedeflerini yeniden belirleyerek farkli bir kariyer yolu ile hayatina devam etmeyi secebilir.



Cift Kariyerli Esler (Dual Career Couples)

Resim Kaynak

Gunumuzdeki endustri toplumlarinda, ekonomik acidan ayakta kalabilmek icin Cift Gelirli Aile (Dual Income Family)  modeli ortaya cikmistir. Bu durumdaki ciftlerde, eslerden bir tanesi kariyerinde yukselmek icin ugrasirken -genellikle erkek-, diger es aile butcesine ekonomik destek saglamak icin calisir -genellikle kadin-. Cift Gelirli Ailenin ozel bir seklini ise Cift Kariyerli Esler olusturur. Her iki es de, gelir elde etmenin yanisira islerinde tatmin de aramakta ve kariyerlerinde yukselmeyi hedeflemektedirler. Gelirleri iyidir, egitim seviyeleri yukektir. Yonetici pozisyonunda calismaktadirlar ya da potansiyel yonetici adayidirlar. Cocuklarin da dogumu ile birlikte esler farkli sorunlar yasamaya baslar. Ozellikle kadinlar icin oncelik anne olmak midir, kariyerde ilerlemek midir, yoksa gecinmek icin calismak midir? 



Kariyer Soku Sendromu (Career Shock Syndrome)


Resim Kaynak

Calisma hayatina yeni baslayan ve okulundan yeni mezun olmus kisi, oldukca hevesli ve yuksek motivasyonludur. Kendine ve egitimine guvenmektedir. Kariyeri ile ilgili hedefleri buyuktur. Basarili olacagina emindir. Ise baslamasindan bir sure sonra, calisma hayatinin umdugundan farkli oldugunu, okulda ogrendikleri ile pek de ilgisi olmadigini farkedecek ve hayal kirikligina ugrayacaktir. Is hayatina yonelik gercekci olmayan beklentileri onun Kariyer Soku yasamasina neden olacaktir.



Kariyer Duzlesmesi (Career Plateaus)


Resim Kaynak

Prof. Dr. Serpil Aytac, 2005 tarihli ve Ezgi Kitapevi'nden cikarilan "Calisma Yasaminda Kariyer - Yonetimi Planlamasi Gelisimi ve Sorunlari" isimli kitabinda sayfa 279'da Kariyer Duzlesmesi  (Kariyer Duraklamasi) kavramina Prof.Dr. Alper Ataol'dan alinti yaparak soyle yer vermektedir: "Kisinin uzunca bir sure yeteneklerindeki bir eksiklik ya da diger kusurlari nedeni ile yukseltilmeyecek bir konumda bulunmasidir". Orgutlerde hiyerarsi nedeni ile calisanlara kariyerlerinde ilerleme firsati sunulamamasi bu duruma neden olacagi gibi, kisinin iyi bir egitimi ve potansiyele sahip olmasina ragmen kendinde ilerleme gucu ve istegi bulunmamasi da bir baska nedendir. Firmaya dusen gorev, bu durumdaki calisanlarinin durumlarini gozden gecirilmesi ve kisiye farkli gorevler verilerek (dikey olmasa bile yatay degisiklik) yeni ek kariyer merdiveni (Gonul Budak vd Insan Kaynaklari Yonetimi Kitabi 2004 sayfa 223) olusturulmasidir. 



Emeklilik Sendromu (Retirement Syndrome)


Resim Kaynak

Emeklilik, kisiler icin farkli bir donemin baslangici niteligindedir. Kisinin veriminin dustugu, kenara cekildigi bir donem olarak dusunulur cogu kez. Ayrica, emeklilik kavramina kulturden kulture de farkli anlamlar yuklenir. Gelismis ulkelerde, emekli kisiler ellerindeki para ile farkli ulkelere yerlesmekte, dunya seyahatine cikmaktadir. Ustelik bu ulkelerde emeklilik yasi 65 yasin ustundedir. Turkiye gibi gelismekte olan ulkelerde ise emeklilik donemi farkli stres ve gecim kaygisini da beraberinde getirir. Yeterli yatirimi olan ve gecim sorunu olmayan kisiler bile, emekli olduktan sonra buyuk bosluga dusebilmektedir. Burada kilit bir nokta, firmalarin calisanlarinin emeklilige hazirlanmasinda onlara destek olacak programlar gelistirmesidir.

Devam edecek…




Kaynaklar / Ilgili Yazilar

Sizin Sendromunuz Hangisi?, Ozgur Sahin, 30.08.2010
Sizin Sendromunuz Hangisi?, Psk. Selin Ucal, 25.08.2010
Cam Tavan Sendromu ve Kadınların Üst Düzey Yönetici Pozisyonuna Yükselmelerindeki Engeller: Balıkesir İli Örneği, Edip Orucu, Recep Kilic, Taskin Kilic, Celal Bayar Universitesi Yonetim ve Ekonomi, 2007-14/2
'Süper Kadın' Sendromuna Dikkat!, Secil Kilic, Haziran 2012
Super Anne Sendromu, 15.04.2015
Tukenmislik Sendromu, Psikyatr Ozlem Mestcioglu, 25.01.2005
Kralice Ari Sendromu, Nigar Atay, 05.03.2015
Hasta Bina Sendromu, Sena Turkmen, 25.01.2015
Hasta Bina Sendromu, Zeynep Erdogan Zeydan, Ozgur Zeydan, Yilmaz Yildirim, IX. Ulusal Tesisat Muhendisligi Kongresi, 2009
Hasta Bina Sendromu(HBS) Nedir?, Mujgan Kahraman
Hasta Bina Sendromu (HBS)
Is Moonlighting Right For You?, Joshua S. Coren, Family Practice Management, 2007 Mar; 14(3):41-44
The Dual-Career Syndrome … With A Twist!, Koon Mei Ching
Corporate Stockholm Syndrome, James Ulrich, 14.03.2014
Modern Cağın Modern Hastalığı: Kronik Yorgunluk Sendromu
How to Protect Your Employees From Multi-Boss Syndrome, John Krautzel, 15.07.2015
Yeni Cam Tavan “Queen Bee” mi?, Turkish Time, Ekim 2014
Why Women Find It Harder Working For A Queen Bee Than A Male Boss, Daniel Martin, 23.09.2008
The Tyranny of the Queen Bee, Peggy Drexler, 07.03.2013
Mean Girls At Work, 02.07.2013
Avoiding Cinderella Syndrome: Why Every Job Doesn’t Have to be a ‘Perfect’ Fit, Krystal Corbray, 19.05.2015
How to Avoid Dead-End Career Syndrome, John Brandon, 06.05.2015
Başarının Diğer Yüzü : Impostor Sendromu, Tugba Kirac, 24.06.2012
Yöneticilerde Kimlik Hırsızı (İmpostor) Sendromu, Mete Sahin, 12.09.2006
Yazilimci Olmanin Stresi, Seyfi Aslan Gecinen, 03.04.2014
Impostor Sendromunu Yenin, Burcu Ozcelik Sozer, 15.09.2014
Dunning Kruger Sendromu Nedir?, 20.01.2014
Dunning Kruger Sendromu Nedir?, Elif Acikgoz
Basari Korkusu, Gulden Uner, 18.01.2014
How Do You Really Feel About Success?, Boston College, The Success-Fearing Personality Quiz
Basaridan Korkmak, Gulcan Arpacioglu
Basarisizlik Korkusu, Sibel Parlak
Overcoming Fear of Failure - Facing Fears and Moving Forward, Caroline Smith
Basari Korkusu, Tayfun Kurt, 29.04.2009
Aşil Sendromu ve İş Dünyasındaki Yetkinlik Korkularımız, Haydar Kocak, 08.01.2012
Aşil Sendromu (Psikomitoloji)
Aşil Sendromu (Gizli Başarısızlık Korkusu) Nedir? Neler Yapılabilir?, 21.04.2014
I'm not good enough, Hannah Frankel, 15.01.2010

#234





quick edit


ANASAYFA

Benzer Yazilar

0 comments

GUNCEL YAZILAR



Oneriler

Oneriler...