Isyeri Sendromlari (3)

Çarşamba, Eylül 02, 2015

Isyeri Sendromlari (3)


Isyeri Sendromlari (1) (26.08.2015) ve Isyeri Sendromlari (2) (29.08.2015) baslikli yazilarin devamidir.

Stocksnap.io

Ayisigi Sorunu (Moonlighting Problem)


Resim Kaynak

Ayisigi Sorunu, genellikle gelir duzeyi dusuk kisilerde ortaya ciksa da, farkli bir alanda deneyim kazanarak kariyer degistirmek isteyenler de bu sorunu yasayabilir. Ornegin, bir pazarlama uzmani aksamlari taksi soforu olarak calisiyorsa ya da bir satis temsilcisi evde taki yaparak satiyorsa bu durum ortaya cikar.

Prof. Dr. Serpil Aytac, 2005 tarihli ve Ezgi Kitapevi'nden cikarilan "Calisma Yasaminda Kariyer - Yonetimi Planlamasi Gelisimi ve Sorunlari" isimli kitabinda sayfa 276'da Ayisigi Sorununu soyle tanimlar: "Birinin asli isi yaninda, gelir yetersizligi, tecrube kazanmak veya birtakim baska nedenlerle ikinci, hatta ucuncu bir iste de calisiyor olmasidir". Yoneticiler genellikle calisanlarinin bu durumda olmasini pek tercih etmezler, kisinin enerjisini asil gorevinde degil de diger iste harcayacagini, bu durum ile birlikte dusuk performans, ise gec kalma, erken ayrilma, isi yarim birakma, devamsizlik gibi sorunlarin ortaya cikacagini dusunurler. 




Cift Kariyerlilik (Dual Career Syndrome)

Resim Kaynak

Kisinin ayni anda iki ise sahip olmasi ve ikisinde de farkli kariyeri bulunmasi durumudur. Bu sekilde bir calisma duzeni oldukca yorucu olabilmektedir. Kisi icin onemli olan hangi kariyerini esas kariyer olarak belirlemek istedigidir.



Gozden Dusme Sendromu (Derailing Syndrome)


Resim Kaynak

Prof. Dr. Serpil Aytac, 2005 tarihli ve Ezgi Kitapevi'nden cikarilan "Calisma Yasaminda Kariyer - Yonetimi Planlamasi Gelisimi ve Sorunlari" isimli kitabinda sayfa 289'da Gozden Dusme sorununu soyle tanimlar: "Yonetim kademesinde yukselmeyi bekleyen bir yoneticinin guvenini yitirerek is motivasyonunun azalmasi sonucu isten cikarilmasi, bir alt kademeye indirilmesi veyaorta kademede duraganlik pozisyonuna girmesidir".



Engellenme Sendromu (Frustration Syndrome)


Resim Kaynak

Herhangi bir noktada bir isyerine katilan kisi beraberinde yeteneklerini, kisisel ozelliklerini de getirir. Zaman icinde, isyerinde yasadiklari ile birlikte kisi degismeye baslar. Bu degisim olumlu yonde olabilecegi gibi olumsuza donuk de olabilir. Degisim iyiye dogruysa, bu durum kisinin kariyerini de olumlu olarak etkileyecek ona ozguven kazandiracaktir. Ancak, olumsuz bir durum soz konusu ise, yani kisi yeni is cevresine beklenen sekilde alisamadiysa, uyum saglanamamissa, gerektigi gibi ilerleme yoksa, engellenme duygusu ile karsi karsiya kalabilir. Performansi ve verimi olumsuz yonde etkilenecektir. Olumlu durumda ortaya cikan psikolojik sozlesme, kisinin orgutle butunlesmesini saglayacak ve aidiyet duygusunu ortaya cikaracaktir. Bazi durumlarda da sonradan bir uyumsuzluk ortaya cikabilir, bunun nedeni yonetimin degismesi gibi basli basina bir degisikligin yasanmis olmasidir. Bu tur durumlarda, kisi bir yol ayrimindadir, ya kalmayi sececektir ya da gitmeyi. Sonucta hissedilebilir bir gerilim ortaya cikacak ve kisi ortam ile catisma halinde olacaktir.



Kronik Yorgunluk Sendromu (Chronic Fatigue Syndrome)


Resim Kaynak

Genellikle iyi egitimli 30-50 yas araliginda calisan kadinlarda gorulen bir sendromdur. Kisi, kendini surekli uykulu halde hisseder, ne kadar dinlenirse dinlensin bu durumu atlatamaz. Nedensiz kas ve eklem agrilari, unutkanlik, odaklanamama sorunu ve konsantrasyon bozuklugu yasar. Egzersiz, psikolojik ve sosyal destek ile semptomlarin azaltilmasi saglanabilir.



Basari Korkusu (Fear of Success)


Resim Kaynak

Basari Korkusu, kisinin bir konuda gosterdigi yuksek performans sonucu elde edeceklerinden ve basina geleceklerden korkmasi ve cekinmesidir. Kisi bu nedenle bir seyi basarabilecegi halde bunu sabote etme egiliminde olur. Bu korkuya yol acan nedenleri Kevin Hogan asagidaki maddelerle ozetliyor:
  • "Basari beni degistirecek." - Eger hedefime ulasirsam, ben artik ben olmayacagim, bir sekilde kisiligim degisecek / etkilenecek. 
  • "Basariyi haketmiyorum." - Buna degmem. Basarili olmayi haketmiyorum.
  • "Basari, imkansiz."
  • "Yapamam."
  • "Hedefim, harcayacagim cabaya degmez."
Basari icin kisinin "Konfor Alani"nin disina adim atabilmesi gereklidir. Bu konuda 22.02.2014 tarihinde "Konfor Alaninin Disina Cikabilmek" basligi ile yazdigim yaziya suradan ulasabilirsiniz. 

Resim Kaynak

Boston College tarafindan hazirlanan "The Success-Fearing Personality Quiz" sorulari asagida yer almaktadir:

Basarili Olmaktan Korkuyor Musunuz?

1. Bunalimindan bahseden bir arkadasim oldugunda, genellikle kendi mutlulugumdan sucluluk duyarim.
2. Sansim iyi giderken, kiskandirmamak icin bahsetmemeyi tercih ettigim zamanlar sık olur.
3. Baskalarina "hayir" demem gerektiginde zorlaniyorum.
4. Tam yeni bir projeye girisecegim zamanlar, aniden yapilacak bir suru is bulur, onlara oncelik vermeye baslarim.
5. Herkesten once kendilerini gozeten insanların bencil olduklarini dusunmeye egilimliyim.
6. Yakindan tanidigim birisi bir isi basardiginda, genellikle kendimi ona oranla kaybetmis hissederim.
7. Bir konu uzerinde uzun sure konsantre olmak konusunda cok nadiren problem yasarim.
8. Birilerinden yardim istemem gerektiginde, onlara yuk oldugumu hissederim.
9. Zıtlasmayi onlemek icin sık sık taviz veririm.
10. Bir konuda karar verdigimde, cogunlukla bu kararima sadik kalirim.
11. Benim icin onemli biri, beni ovdugunde utanirim.
12. Rekabet iceren bir aktivite icindeyken (spor, oyun, is gibi) sıklıkla nasil yapiyor olduguma, ne kadar iyi olduguma takildigimdan, olayin keyfini yeterince cıkartamam.
13. Bence hayal kirikligina ugramanin en garantili yolu bir seyi cok istemektir.
14. Onemli bir isi ya da projeyi tamamladigimda, bunu kutlamaktansa, hayal kirikligi yasarim.
15. Kendimi, hemen her zaman kendim icin koydugum standartlara uygun bulurum.
16. Benim için her şey yolunda gitmeye başladığında, bir şeyler yapıp bozacağımdan korkmaya başlarım.

Test Sonuçları 


0-5 puan: Başarı ile aranız iyi
6-9 puan: Başarmakla ilgili korku ve tereddütleriniz var
10-16 puan: Korkularınızla başarınızı engelliyor olmalısınız

7, 10, 15 numaralı sorulara “Hayır ” için, diğerlerine “Evet” için 1 puan verin.

Kaynak

Peki, "Basari Korkusu"nun asil nedeni nedir? Kişi, genelde bulunduğu konumu ve ortamı “alıştığı için” güvenli bulur ve değişime direnç göstermesi doğaldır. Aslında insan iki koşulda değişimi kolayca göze alır: Değişimin getireceği yeni koşulların kendisi için yararlı olacağından kesinlikle eminse ya da içinde bulunduğu koşulların kendisi için zararlı olduğundan kesinlikle eminse! Başardığı zaman herşeyin daha iyi olacağının garantisi yoksa, olasılıkları tahmin bile edemiyorsa, genel prensip geçerli olur: “Sakın bilmediğin suda yüzme!” Alinti Kaynak



Basarisizlik Korkusu (Fear of Failure - Atychiphobia)


Resim Kaynak

Basarisizlik Korkusu, bir kisinin basarisiz olmaktan cekinmesi nedeni ile istediklerini yapmaktan ve denemekten kacinmalaridir. Basarisizlik, bu kisilere gore adeta bir suctur ve dunyanin sonudur. Baskalarinin kendilerini basarisiz olarak gordukleri verecegi tepkiler de onlari korkutur, hayalkirikligi, ozguven eksikligi, pesetme, mutsuzluk ve degersizlik hissini beraberinde getirir. Kisi, basarisizlikla karsilastigi alanda yeni bir deneme yapmaktan kacinir ve baska bir alana yonelme egilimine girer. 

Resim Kaynak

Resim Kaynak

Basarisizlik Korkusu'nun gostergeleri soyle ozetlenebilir: Kaynak

  • Yeni seyler denemekten kacinma, mucadele gerektiren alanlardan uzak durma.
  • Kendini sabote etmek - ornegin, Erteleme Aliskanligi (12.03.2014 tarihli yazi icin Erteleme Aliskanligi (Procrastination)), asiri kaygi duyma, belirlenen hedefi yerine getirmekte sekte.
  • Kendine saygisinin dusuk olmasi, kendine guvenmeme - surekli olumsuz ifadeler iceren cumleler kurma "Bu takimda yer almak icin yetersizim", "Bu terfiyi asla alamayacagim", gibi.
  • Mukemmelliyetcilik - sadece mukemmel ve basarili sekilde sonlandirabileceginiz seylere baslama ve bitirme istegi duyma, bu egilimde olma.

Devam edecek…


Kaynaklar / Ilgili Yazilar 

Sizin Sendromunuz Hangisi?, Ozgur Sahin, 30.08.2010
Sizin Sendromunuz Hangisi?, Psk. Selin Ucal, 25.08.2010
Cam Tavan Sendromu ve Kadınların Üst Düzey Yönetici Pozisyonuna Yükselmelerindeki Engeller: Balıkesir İli Örneği, Edip Orucu, Recep Kilic, Taskin Kilic, Celal Bayar Universitesi Yonetim ve Ekonomi, 2007-14/2
İşsiz Kalma Korkusu Hayatınızı Kabusa Çevirmesin
Kadınların İş Hayatında Karşılaştıkları Sorunlar – III: İstihdam Edilmiş Kadın İşgücünde Cam Tavan: (Glass Ceiling) Sendromu, Caglar Akman, 25.06.2013
Süper Anne Sendromu Hasta Ediyor, 22.09.2010
Süper Anne Olmak Zorunda Değilsiniz!
Modern Anne Sendromu Nedir?, Elif Acikgoz
'Süper Kadın' Sendromuna Dikkat!, Secil Kilic, Haziran 2012
Super Anne Sendromu, 15.04.2015
Tukenmislik Sendromu, Psikyatr Ozlem Mestcioglu, 25.01.2005
Tükenmişlik Sendromu Nedir? Kurtulmak Için Ne Yapmalı?
Kralice Ari Sendromu, Nigar Atay, 05.03.2015
Thank God It's Friday Syndrome
Hasta Bina Sendromu, Sena Turkmen, 25.01.2015
Hasta Bina Sendromu, Zeynep Erdogan Zeydan, Ozgur Zeydan, Yilmaz Yildirim, IX. Ulusal Tesisat Muhendisligi Kongresi, 2009
Hasta Bina Sendromu(HBS) Nedir?, Mujgan Kahraman
Hasta Bina Sendromu (HBS)
Is Moonlighting Right For You?, Joshua S. Coren, Family Practice Management, 2007 Mar; 14 (3): 41-44
The Dual-Career Syndrome … With A Twist!, Koon Mei Ching
Corporate Stockholm Syndrome, James Ulrich, 14.03.2014
Modern Cağın Modern Hastalığı: Kronik Yorgunluk Sendromu
How to Protect Your Employees From Multi-Boss Syndrome, John Krautzel, 15.07.2015
Yeni Cam Tavan “Queen Bee” mi?, Turkish Time, Ekim 2014
İş Yaşamındaki Kadınlar/ Kralice Ari Sendromu, Merve Tepeli Yuruten
Why Women Find It Harder Working For A Queen Bee Than A Male Boss, Daniel Martin, 23.09.2008
The Tyranny of the Queen Bee, Peggy Drexler, 07.03.2013
Mean Girls At Work, 02.07.2013
'Tim Bright Shared His Ideas On Queen Bee Syndrome In Turkish Time', Tim Bright, 21.10.2014
Corporate Stockholm Syndrome, 03.10.2013
What is Queen Bee Syndrome?
Cinderella Syndrome
How To Deal With “Multiple Boss Madness”, Lynn Taylor, 23.02.2011
Dead-End Jobs: Are You Suffering From Stockholm Syndrome?, Chad Fowler, 30.12.2010
Avoiding Cinderella Syndrome: Why Every Job Doesn’t Have to be a ‘Perfect’ Fit, Krystal Corbray, 19.05.2015
Many Americans Are Experiencing Cinderella Syndrome, J.T.&Dale, 16.01.2011
How to Avoid Dead-End Career Syndrome, John Brandon, 06.05.2015
Yüzyılın Büyüyen Problemi: Mükemmeliyetçilik, Pelin Atasoy, 02.06.2013
Başarının Diğer Yüzü : Impostor Sendromu, Tugba Kirac, 24.06.2012
Yöneticilerde Kimlik Hırsızı (İmpostor) Sendromu, Mete Sahin, 12.09.2006
Yazilimci Olmanin Stresi, Seyfi Aslan Gecinen, 03.04.2014
Impostor Sendromunu Yenin, Burcu Ozcelik Sozer, 15.09.2014
Dunning Kruger Sendromu Nedir?, 20.01.2014
Dunning Kruger Sendromu Nedir?, Elif Acikgoz
5 Reasons Why People Have a Fear of Success, Kevin Hogan
Basari Korkusu, Gulden Uner, 18.01.2014
Basari Korkusunun Nedenleri, 16.02.2009
How Do You Really Feel About Success?, Boston College, The Success-Fearing Personality Quiz
Basaridan Korkmak, Gulcan Arpacioglu
Basarisizlik Korkusu, Sibel Parlak
Overcoming Fear of Failure - Facing Fears and Moving Forward, Caroline Smith
Basari Korkusu, Tayfun Kurt, 29.04.2009
Aşil Sendromu ve İş Dünyasındaki Yetkinlik Korkularımız, Haydar Kocak, 08.01.2012
Aşil Sendromu (Psikomitoloji)
Aşil Sendromu (Gizli Başarısızlık Korkusu) Nedir? Neler Yapılabilir?, 21.04.2014
I'm not good enough, Hannah Frankel, 15.01.2010



#237




quick edit


ANASAYFA

Benzer Yazilar

0 comments

GUNCEL YAZILAR



Oneriler

Oneriler...