Isyeri Sendromlari (4/4)

Saturday, September 05, 2015

Isyeri Sendromlari (4/4)



Isyeri Sendromlari (1/4) (26.08.2015),
Isyeri Sendromlari (2/4) (29.08.2015) ve
Isyeri Sendromlari (3/4) (02.09.2015) baslikli yazilarin devamidir.

Isyeri Sendromlari (4/4)
Photo by Victor Garcia on Unsplash

Kralice Ari Sendromu (Queen Bee Syndrome)

Kralice Ari Sendromu (Queen Bee Syndrome)
Devil Wears Prada (2006) - Resim Kaynak

Kralice Ari Sendromu, isyerinde soz sahibi olan kadinlarin kendi cevrelerindeki diger kadin calisanlara sirf cinsiyetleri nedeni ile kotu davranmalaridir. Kotu davranmanin boyutu zaman zaman mobbinge kadar gidebilmektedir. Yapilan akademik calismalar gostermistir ki, kadin calisanlar da kadin yoneticilerle calismayi zor bulmaktadir. Kadin yoneticiler, kendi konumlarini korumak icin devamli mucadele vermekte, kendilerinden mentorluk etmeleri beklenirken, bilgi ve deneyimlerini ekipleri ile paylasmamaktadir. Kavram 1973 yilinda Toby Epstein Jayarante, Carol Tavris ve Graham L. Staines tarafindan yapilan calismalarla ortaya atilmis, 1974 yilinda makaleleri Psychology Today Dergisi'nde ve bir cok calisma ile bulgular desteklenmistir. Kadin yoneticilerin boyle davranmasinin cesitli nedenleri vardir. Erkek egemenliginin son yillarda kirilmasi ile birlikte is hayati gene de gecmisten izler tasimaktadir ve erkeklerin egemenliginin hisedilebilir oldugu ortamlarda basarili olmak icin bazi kadin yoneticiler bazi acilardan "erkek" gibi davranmalari gerektigini dusunmektedir.
2007 yilinda, San Francisco tabanli Employment Law Alliance tarafindan 1.000 Amerikali calisan uzerinde yapilan bir arastirmaya gore, katilimcilarin 45%'i isyerlerinde bir cesit zorbalik davranisi ile karsilasmis ve 40%'i ise bu tur olumsuz davranislari kadin yoneticilerin uyguladigini belirtmisler. 2011 yilinda, American Management Association tarafindan 1.000 calisan kadin uzerinde yapilan bir arastirmaya gore, katilimcilarin 95%'i kariyerlerinin bir noktasinda bir baska kadin tarafindan hakir gorulduklerini bildirmislerdir. 2008 yilinda Toronto Universitesi tarafindan 1.800 Amerikali katilimci uzerinde yurutulen bir baska arastirmaya gore, kadin yonetici ile calisan katilimcilar erkek yonetici ile calisanlara gore fiziksel ve psikolojik olarak daha fazla stres belirtisi gostermislerdir. The Tyranny of the Queen Bee, Peggy Drexler, 07.03.2013


Mukemmelliyetcilik Sendromu (Perfectionist Syndrome)

Mukemmelliyetcilik Sendromu (Perfectionist Syndrome)
Resim Kaynak

Yaptigi her iste basarili odakli davranarak "en iyi"yi yakalamaya calisan, kendisinin ve cevresindeki kisilerin en ufak bir hatasini bile kabul edemeyen, kendini ve cevresini surekli elestiren, ulasilmasi imkansiz hedefler belirleyen, hedeflerine ulasamadiginda hayal kirikligi yasayan, surecten keyif alamayan, yalnizca sonuc almaya odaklanmis, elde edecegi sonuclarin mukemmel olmasi gerektigine inanan kisi "Mukemmelliyetcilik Sendromu" yasiyor demektir. Bu kisiler, surekli plan program yaparlar, her seyin kontrolunu ellerinde tutmaya calisirlar.



Kurumsal Stockholm Sendromu (Corporate Stockholm Syndrome)

Wkipedia'nin tanimina gore, Stockholm Sendromu, rehinenin kendisini rehin alan kişiyle olası diyalog sürecinde oluşan, duygusal anlamda sempati ve empati oluşması olarak özetlenebilecek psikolojik durumu anlatan literatür terimdir. Psikiyatr Nils Bejerot tarafından adlandırılan sendrom, ismini 1973 yılında İsveç'in başkenti Stockholm'de yaşanan bir olaydan almaktadır. Banka soyguncusu tarafından altı gün boyunca rehin tutulan bir kadın, soyguncuya duygusal olarak bağlanır. Serbest kaldığında soyguncuyu savunmakla kalmaz, nişanlısını terk ederek kendisini rehin alan banka soyguncusunun hapisten çıkmasını bekler. Stockholm Sendromu birçok rehine olayında yaşanmıştır.

Kurumsal Stockholm Sendromu (Corporate Stockholm Syndrome)
Psychology Today'de yer alan bir makaleye gore, Kurumsal Stockholm Sendromu bir isyerindeki calisanlarin onlara kotu davranan (bu durumda kotu davranmak sozel taciz, uzun saatler calistirma ve calisanlarin iyiligini ve duygusal durumlarini gormezden gelmedir) isverenleri ile kendilerini ozdeslestirmeleri ve ona derinden bagli olmalaridir. Rehinelik dinamigi acisindan da, isveren calisanin kaderini elinde tutar, onlarin cok ihtiyac duydugu ucretlerini yatirir ve istedigi zaman da islerine son verebilecek bir konumdadir.

Kurumsal Stockholm Sendromunda olan bir calisan, kendi ruhsal sagligina zarar verecek sekilde firmaya duygusal olarak baglilik icinde olma egilimi gosterir. Calisan ayni zamanda isvereninin bu kotu davranislarinin firmanin tumunun yarari icin olduguna kendini inandirir ve isvereninin davranislarini birisi elestirdigi zaman savunmaya gecer. Baska bir deyisle, apacik ortada olani inkar eder.

Kurumsal Stockholm Sendromunun goruldugu orgut kulturlerinde belli bazi nitelikler vardir. Bir kisi, yeterince calismadiginda veya iyi bir "takim oyuncusu" olmadiginda, diger calisanlarin bu kisiyi sozsel olarak taciz etmelerine tolere eder - hatta bunu ustu kapali sekilde destekler. Yonetim tarafindan "orgut kulturu"nun telkini oldukca onemli gorulur. Bu firmaya sadakat olarak algilanmaktadir ancak bunun calisanlarin duygusal iyiligine sadakat ile ilgisi bulunmamaktadir.

Kurumsal Stockholm Sendromunun en buyuk isareti, bir firmada guclu tarafin zayif tarafa hem tehditler yoneltmesi hem de iyilik yapmasidir. Her ikisi de ayni kaynaktan geldigi zaman, zayif tarafin psikolojik esenligi daha kolay kontrol edilebilir.

Bu semptonlari deneyimleyen calisan kayda deger bir duygusal travma riski tasimaktadir. Bir kisinin gunleri bu tur bir psikolojik baski altinda gecirmesi dogal olarak sagliksizdir. Daha da otesi, calisanin yanlis yonlendirilmis ofkesi ile kendilerini caresiz olarka karsi karsiya bulan arkadaslari ve aile uyeleri icin de oldukca sagliksiz bir durumdur ve bir noktada patlak vermesi gerekir. Ne yazik ki, cogu kez bu ofke ve patlak vermesi durumu, en gucsuz ve en kabahatsiz hedefi bulur.

Bu donguyu kirmak oldukca zordur, ozellikle de isi ve zenginligi duygusal sagliktan ustun tutan bir ortamda, fakat suistimal eden kisiler sadakati hak etmezler. Gonul rahatligi herhangi bir fiyattan satmak icin oldukva degerlidir.



Cok Yoneticili Olma Sendromu (Multi Boss Syndrome)

Cok Yoneticili Olma Sendromu (Multi Boss Syndrome)
Resim Kaynak

Klasik hiyerarsik orgut yapisinin degisik sekillere burunmesi ile birlikte, bir calisan farkli proje gruplarinda ya da departmanlarda yer alabilir hale gelmistir. Bu durum da bir calisanin birden fazla yoneticisi olmasi anlamina gelir.

Dengelerin iyi ayarlanmadigi bu tur yapilarda, yoneticiler arasinda guc ve otorite savaslari yasanabilir ve bu durumda da calisanlar arada kalirlar. Bu durum isyerinde Cok Yoneticili Olma Sendromu olarak adlandirilmistir. Calisanin onceliklerinin iyi belirlenmesi, yoneticilerin ana noktalarda aralarinda anlasarak calisana bu noktalari bildirmeleri ve fikir birligine varmalari gerekir. Aksi halde, uretkenlik azalacak ve negatif bir is ortami ortaya cikacaktir.

Psychology Today'de yer alan bir makaleye gore, bu sendromun belirtileri sunlardir:

  • Yonetimin kendi arasinda anlasmazlik icinde olmasi
  • Calisanin kimi memnun edecegini bilememesi
  • Calisanin catisma ile tek basina basa cikamamasi



Sindrella Sendromu (Cinderalla Syndrome)

Sindrella Sendromu (Cinderalla Syndrome)
Resim Kaynak

Sindrella - Kulkedisi masalini bilirsiniz. Sindrella, uvey annesi ve uvey kiz kardesleri ile yasamaktadir. Peki ama, eger kendisi yakisikli bir prens ile evlenecek yastaysa, evislerini idare edebiliyorsa, neden ona devamli kotu davranan uvey annesi ve uvey kizkardesleri ile yasamaya devam etmekte ve "beyaz atli prensini" beklemektedir? Sindrella'nin da basina geldigi gibi, daha fazlasi icin cabalamak sizin cevreniz tarafindan sevilmenizi saglamayacaktir, sevgi karsiliksiz olmalidir, sizin ne yaptiginizla ilgili olmamalidir. Sindrella'nin hem kendi basinin caresine bakmasina hem de evi cekip cevirmesine - ki ev halkinin buna pek ihtiyaci yoktu, ev islerini kendileri de yapabilirlerdi - "over-functioning"*** adi veriliyor. Ornegin bir anne, kendi ogle yemeklerini hazirlayabilecek cocuklarina yemek hazirliyor, tum alisverislerini yapiyor, camasirlarini yikiyor, hatta sosyal organizasyonlarini yapiyorsa, icinde bulundugu durum over-functioningtir.

Bir calisan olarak da isyerinde elinizden gelen her seyi fazlasi ile yapiyorsaniz ve yeterince takdir edilmediginizi dusunuyorsaniz - ama umutla takdir edileceginiz gunu bekliyorsaniz -, Sindrella Sendromu icinde olabilirsiniz.
Sindrella Sendromunun is hayatindaki bir baska versiyonu ise, is arayan kisilerin hayallerindeki o "mukemmel" isi aramalaridir, tipki Sindrella'nin yakisikli "mukemmel" prensini aramasi gibi.

***Functioning burada hayati yonetmek anlaminda kullaniliyor ve kapsaminda karar vermek, stres ve zaman yonetimi gibi genel ve herkesi ilgilendiren konular var. Bu tur konularda, her seyi ayarinda yapan yani projelerde son teslim tarihlerine uyan, planli programli ilerleyen, disaridan aldigi biraz tavsiye ile kendi kararlarini kendisi verebilen, kendi ustlenmesi gereken sorumluluktan fazlasini uzerine almayan, ebeveynlik, calisan ve es rollerini olmasi gerektigi gibi doldurabilen ve makul davranan kisilerin durumuna Optimal-Functioning adi verilir ve bu kisiler kendi hayatlarinin sorumlulugunu 100% alirlar. Under-Functioning grubundaki kisiler ise, Optimal Functioning grubundaki kisilere gore hayatlarinin yonetiminde, rolleri doldurmada ve karar vermede daha az basarilidir. Bu kisiler, cogu kez kendilerini ilgilendiren seylerin yonetimini baskalarindan beklerler. Kendilerine uygun olmayan islerde calisirlar (yeteneklerinden daha azini gerektiren) ve hedeflerine ulasmada gucluk yasarlar. Baskalarinin gozunde "varolan potansiyellerini bosa harcar" konumundadirlar. Hayatlari icin sormlulugun 100%'unden daha azini alirlar ve geriye kalan kisim icin de baskasina guvenirler. Karar verirken baskalarindan bol bol aldiklari tavsiyelere guvenirler, cogu kez yardim isterler, motivasyonlari disaridan bakildiginda yetersiz gorulur, tembel sayilirlar, duzgun bir kariyerleri, iliskileri, ebeveynlik kararlari olmaz, yaslarina gore "olgun degil" olarak nitelenirler. Over-Functioning grubundaki kisiler ise, Under-Functioning kisileri destekler konumdadir. Kendi hayatlarinin sorumluluklarinin 100%'unu alirlar ve ustune baska bir kisinin sorumluluklarinin bir kismini daha yuruturler. Bu kisiler, detaylara odaklanan, duzenli ve guvenilirdirler. Iyi bir ebeveyn, es ve calisan olarak nitelendirilirler. Baska bir kisinin sorunlarina gereginden fazla odaklanirlar, ona devamli tavsiye verirler, yardim ederler, o kisinin sorumluluklarini uzerlerine alirlar, "Ben yapmazsam, o hic yapmaz" diye dusunurler, yardimlarinin degeri anlasilmazsa kizginlik hissederler.

Sindrella Sendromu (Cinderalla Syndrome)
Rodin - Dusunen Adam Heykeli - Paris



Kaynaklar / Ilgili Yazilar

Sizin Sendromunuz Hangisi?, Ozgur Sahin, 30.08.2010
Sizin Sendromunuz Hangisi?, Psk. Selin Ucal, 25.08.2010
Cam Tavan Sendromu ve Kadınların Üst Düzey Yönetici Pozisyonuna Yükselmelerindeki Engeller: Balıkesir İli Örneği, Edip Orucu, Recep Kilic, Taskin Kilic, Celal Bayar Universitesi Yonetim ve Ekonomi, 2007-14/2
Süper Anne Sendromu Hasta Ediyor, 22.09.2010
Süper Anne Olmak Zorunda Değilsiniz!
Modern Anne Sendromu Nedir?, Elif Acikgoz
'Süper Kadın' Sendromuna Dikkat!, Secil Kilic, Haziran 2012
Super Anne Sendromu, 15.04.2015
Tukenmislik Sendromu, Psikyatr Ozlem Mestcioglu, 25.01.2005
Tükenmişlik Sendromu Nedir? Kurtulmak Için Ne Yapmalı?
Kralice Ari Sendromu, Nigar Atay, 05.03.2015
Thank God It's Friday Syndrome
Hasta Bina Sendromu, Sena Turkmen, 25.01.2015
Hasta Bina Sendromu, Zeynep Erdogan Zeydan, Ozgur Zeydan, Yilmaz Yildirim, IX. Ulusal Tesisat Muhendisligi Kongresi, 2009
Hasta Bina Sendromu(HBS) Nedir?, Mujgan Kahraman
Hasta Bina Sendromu (HBS)
Is Moonlighting Right For You?, Joshua S. Coren, Family Practice Management, 2007 Mar; 14(3):41-44
The Dual-Career Syndrome … With A Twist!, Koon Mei Ching
Corporate Stockholm Syndrome, James Ulrich, 14.03.2014
Modern Cağın Modern Hastalığı: Kronik Yorgunluk Sendromu
How to Protect Your Employees From Multi-Boss Syndrome, John Krautzel, 15.07.2015
Yeni Cam Tavan “Queen Bee” mi?, Turkish Time, Ekim 2014
İş Yaşamındaki Kadınlar/ Kralice Ari Sendromu, Merve Tepeli Yuruten
The Tyranny of the Queen Bee, Peggy Drexler, 07.03.2013
Mean Girls At Work, 02.07.2013
'Tim Bright Shared His Ideas On Queen Bee Syndrome In Turkish Time', Tim Bright, 21.10.2014
Corporate Stockholm Syndrome, 03.10.2013
What is Queen Bee Syndrome?
Cinderella Syndrome
How To Deal With “Multiple Boss Madness”, Lynn Taylor, 23.02.2011
Dead-End Jobs: Are You Suffering From Stockholm Syndrome?, Chad Fowler, 30.12.2010
Many Americans Are Experiencing Cinderella Syndrome, J.T.&Dale, 16.01.2011
How to Avoid Dead-End Career Syndrome, John Brandon, 06.05.2015
Yüzyılın Büyüyen Problemi: Mükemmeliyetçilik, Pelin Atasoy, 02.06.2013
Yazilimci Olmanin Stresi, Seyfi Aslan Gecinen, 03.04.2014
Impostor Sendromunu Yenin, Burcu Ozcelik Sozer, 15.09.2014


#238


quick edit

.

.

Benzer Yazilar

0 comments

GUNCEL YAZILAR


ONERILER

Oneriler...





Toplam Yazı Sayisi:

instagram twitter facebook pinterest
tumblr Medium send mail RSS

Icons made by Freepik from www.flaticon.com is licensed by CC 3.0 BY

#yetenekyonetimico


www.yetenekyonetimi.co
www.yetenekyonetimi.co
www.yetenekyonetimi.co


Iletisim

Name

Email *

Message *