Amac - Surekli Iyilestirme Sureci (Kisitlar Teorisi) (Kitap)

Cumartesi, Aralık 05, 2015

Amac - Surekli Iyilestirme Sureci (Kisitlar Teorisi) (Kitap)



Amac / Eliyahu M. Goldratt,  Jeff Cox /  2005

Eliyahu M. Goldratt ve Jeff Cox tarafindan kaleme alinan "Amac", Bearington, ABD'de geciyor ve UniCo firmasinin zarar eden bir fabrikasinin tekrar kar eder duruma getirilme surecini anlatiyor. Olaylar Fabrika Muduru Alex Rogo'nun gozunden anlatiliyor ve kendisi de universitedeki danismani Jonah'tan destek aliyor. Kisitlar teorisini, orneklere indirgeyerek adim adim inceleyen bu kitap, bir cok isletme ve (endustri) muhendislik fakultesinde de ders kaynak kitabi olarak oneriliyor.

Kitap, 7 hafta gecikmis ve henuz uretimine bile baslanmamis bir siparis nedeniyle firma Baskan Yardimcisi'nin Alex'i ziyaret etmesi ile basliyor. Alex bu gorusmeden sonra fabrikanin kapanmanin esiginde oldugunu ve durumu duzeltmek icin sadece 3 aylik suresi oldugunu ogreniyor. Zaman kaybetmeden harekete geciyor ve uretim duzeni icinde aksayan noktalari - darbogazlari - birer birer tespit ederek yeni duzenlemeler yapiyor. Gorunurde iyi sayilan ve kendi icinde belli kurallari olan fabrika ortaminda tum departmanlar ve uretim sirasi gozden geciriliyor. 

Alex, bir gun universiteden danismani olan Jonah ile karsilasmasini ve bu karsilasmlarinda uretimde artik robotlarin devreye girmesini konustuklarini hatirlar. Jonah kendisine robotlarin devreye alinmasindan sonra herhangi bir isci cikarimi yapilip yapilmadigini sormustur. Alex de, iscilerin gorev yerlerinin degistirildigini anlatmistir. Jonah, Alex'e yeni hedefleri belirlemeden, stoklarin azalmasini saglamadan, iscilik maliyetlerini dusurmeden ve satislari arttirmadan robotlarin devreye alinmasinin uretkenlige herhangi bir katki yapamayacagini soylemistir. Uretkenligi de, firmayi amacina yaklastiran her turlu eylem olarak tanimlamistir. Bu tanimi hatirlayan Alex, amacin ne oldugunu sorgulamaya baslar. Fabrikada yasanan aksakliklarla da ilgili olarak Jonah ile iletisime gecer ve ondan yardim alir.

Alex, departmanlari birer birer incelediginde herkesin farkli bakis acisina dolayisiyla da, farkli birer "amac"a sahip oldugunu farkeder. Ornegin, satinalma departmani birim fiyatlari dusurmek adina cok miktarda hammadde ve malzeme alimi yapmistir. Maliyet odakli yaklasimi amaci haline getirmistir, ancak bu durum da depolarda oldukca yuklu bir paranin hammadde olarak beklemesine neden olmustur. Kendi amacini gerceklestirmistir ancak bu durumda firmanin (varlik) amacina olan katkisi tam olarak gerceklesmemistir. 

Alex, Jonah ile yaptigi fikir alisverisleri sonrasinda, amacin aslinda "para kazanmak" oldugunu belirler.

Amac, eszamanli olarak hem yatirim getirisini hem de nakit akisini artirarak net kari yukseltmek suretiyle para kazanmaktir. (sayfa 66)
Bununla ilgili olarak 3 farkli olcut vardir: Akis (Sistemin satislar araciligiyla yarattigi paradir.), Envanter (Sistemin satmak icin satin aldigi seylere yatirdigi paranin toplamidir.) ve Isletme Giderleri (sistemin envanteri akisa donusturmek icin yatirdigi paranin toplamidir.).

Jonah, Alex'e amaca ulasmak icin birden fazla olcut uzerinde degisiklik yapmasi gerektigini anlatir. Bunda iki olgu etkilidir. Birincisi, bagli olaylardir, yani bir olayi baslatmadan once gerceklesmesi gereken baska bir ya da birkac olay vardir. Ikincisi ise, istatistiksel dalgalanmalardir, yani kesin olarak tespit edilebilen bazi enformasyon turleri olduugu gibi kesin olarak tespit edilemeyen enformasyon turleri de vardir. Duruma gore degisen bu tur enformasyonlar istatiksel dalgalanmalar yaratir. 



Arka Kapak

Fabrikada iki tur kaynak vardir: Darbogazi bulunan kaynaklar ve darbogaz olmayan kaynaklar. Darbogaz bulunan kaynak kapasitesi talebe esit ya da talepten daha az olandir. Darbogaz olmayan kaynak ise, kapasitesi talebin uzerinde olan kaynaktir. Kapasite taleple dengelenmemelidir. Kapasite degil, akis dengelenmelidir. Fabrikanin gercek kapasitesini darbogazlar belirler. (sayfa 161)

Bir sistemdeki sureci iyilestirmek icin once zayif halkalar belirlenmelidir. Takip edilmesi gereken surec 5 adimdan olusmaktadir (sayfa 332-333):

1.Adim: Sistemin darbogazlari belirlenmelidir.
2.Adim: Darbogazlarin nasil kullanilacagi tespit edilmelidir.
3.Adim: Geri kalan herseyin ilk iki maddey desteklemesi saglanmalidir.
4.Adim: Sistemin darbogazlarinin verimliligi arttirilmalidir.
5.Adim: Onceki adimlardan herhangi birisinde bir darbogaz olusursa, ilk adima geri donulmelidir.

Kitap, asagidaki 3 soruya cevap verebilen yeteneklerin edinilmesi gerektiginin alti cizilerek sona eriyor.

> Neyi degistirecegiz?
> Ne ile degistirecegiz?
> Degisimi nasil gerceklestirecegiz?

Kitapta surekli iyilestirme, toplam kalite yonetimi, kisitlar teorisi, yirmi-seksen kurali (degiskenlerin yuzde yirmisinin sonucun yuzde sekseninden sorumlu olmasi) gibi guncel kavramlar geciyor. Bu kavramlarin anlasilmasi icin verilen ornekler oldukca yeterli ve aciklayici.

Kitap ilk olarak 1984 yilinda basilmis. Benim okudugum kitap ise Optimist Kitap tarafindan 2005 yilinda cikarilmis. Kitabin sonunda kitabin ilk basiminin uzerinden gecen yirmi yilda kitabin halen guncelligini korudugunu vurgulayan bazi soylesilere de yer verilmis. Kitap 428 sayfa.



Kitabin Kunyesi

Kitabin Adi: Amac - Surekli Iyilestirme Sureci (Kisitlar Teorisi)
Yazar: Eliyahu M. Goldratt, Jeff Cox
Sayfa Sayisi: 428
Yayinevi: Optimist
Basim Yili: 2005
Ilgili Baglantilar: GoodReads, Amazon



Ilgili Yazilar
Amac, Eliyahu M. Goldratt, Jeff Cox, Akif Yurdakul, 12.11.2013
Amac - Eliyahu M.Goldratt ve Jeff Cox, Burcu Ertemli Sanli, 13.04.2014
The Goal (Amac), 07.01.2011
Amac (The Goal), Burak Topcu, 13.01.2014
Amac (The Goal), M. Salih Eroglu, 22.06.2013
Amac (Eliyahu M. Goldratt, Jeff Cox), Hasan Yilmaz, 05.05.2012
Amac - Surekli Iyilestirme Sureci, Hurmet Cetinel, Ekonomi ve Yönetim Araştırmaları Dergisi / Cilt:3 / Sayı:1 / Haziran 2014

#270





quick edit


ANASAYFA

Benzer Yazilar

0 comments

GUNCEL YAZILAR


ONERILER

Oneriler...



YENI YAZI

Ofislerde Kahve Arasi (Infografik)




Toplam Yazı Sayisi:

instagram twitter pinterest

Icons made by Freepik from www.flaticon.com is licensed by CC 3.0 BY

#yetenekyonetimico

www.yetenekyonetimi.co
www.yetenekyonetimi.co
www.yetenekyonetimi.co