Durust Olmamanin Ardindaki (Durust) Gercek (Video) (Kitap)

Cumartesi, Şubat 13, 2016

Durust Olmamanin Ardindaki (Durust) Gercek (Video) (Kitap)


Durust Olmamanin Ardindaki (Durust) Gercek / Dan Ariely / 2013

2012 yilinda Dan Ariely tarafindan kaleme alinan Durust Olmamanin Ardindaki (Durust) Gercek isimli kitap, durustluk ve yalan soylemek konularini inceliyor. Yazar, Akildisi Ama Ongorulebilir ve Akildisinin Mantigi kitaplarinda oldugu gibi bu kitabinda da gene pek cok arastirma sonucunu ve ornegini paylasiyor. Kitap, Turkiye'de 2013 yilinda Optimist Kitap tarafindan yayinlanmistir. (Akildisi Ama Ongorulebilir kitabi ile ilgili yazim icin 06.02.2016, Akildisinin Mantigi kitabi ile ilgili yazim icin 20.02.2016)

Kitap, 2001 yilinda yasanan Enron skandalina gonderme yaparak basliyor. O donemde Enron ile ilgisi olan pek cok kisi yasananlari gorememis ve skandal ortaya ciktiktan sonra da olanlari nasil algilayamadiklarina hayret etmislerdi, yani adeta bir korluk icinde kalmislardi. Nobel odullu iktisatci Gary Becker hikekarliga dair en cok bilinen gorusu ortaya atmistir ve insanlarin her durumda akilci analize dayanarak suc isledigini one surmustur. Kisilerin maliyet fayda analizi (hileden elde edilecek fayda, yakalanma olasiligi ve karsilasilmasi muhtemel ceza) yaptiklari bu sureci Basit Akilci Suc Modeli (BASM) olarak adlandirmistir. Yapilan temel deneylerde, katilimcilara cesitli sekillerde hile yapabilecekleri ve yakalanmayacaklari kosullar sunulmustur. Bu durumda katilimcilar ortalama olarak "az" miktarda hile yapmayi tercih etmislerdir, bu da kisinin kendi icinde rahat edebilecegi ve ahlakini bozmayacagi bir duzeydir. Yazar birinci bolumun ilk cumlesinde bu durumu cok carpici sekilde ortaya koyuyor (sayfa 19): 

"Pat diye soyleyeyim. Hile yapiyorlar. Hile yapiyorsunuz. Ve evet, ben de ara sira hile yapiyorum."

Arka Kapak

Kisilerin kendilerince zararsiz olarak gordukleri birtakim durust olmayan davranislar vardir. Bu davranislar, bazi zamanlarda ahlaki standartlarin daha kolay gevsetilebilecegini gostermektedir. Kitapta yer alan orneklere gore universite yurtlarinda kalan ogrencilerin buzdolabindan kime ait oldugunu bilmedikleri kutu icecekleri almalari, bir calisanin evdeki yazicisi icin isyerinden 10 adet kagit almasi veya evdeki cocugu kirmizi kalem isteyince bunu isyerinden temin etmesi gibi. Ama bu kisiler, cok kucuk miktarda bozuk para soz konusu oldugunda bile kesinlikle bu paraya dokunmamaktadir. Ancak genel anlamda parasal olmayan nesneler soz konusu oldugunda sahtekarlik egilimi artmaktadir. Sanal ortamda sadece rakamlarin temsil ettigi sanal para ile yapilan dolandiricilik ve sahtekarligin artmasinin nedenlerinden biri belki de budur. 

Mesleki uzmanliklarindan yararlanmak icin kendilerine basvurulan kisiler de kendi iclerinde zaman zaman cikar catismasi yasayabilirler. Hizmet verdikleri kisiye gercekten gerekli olmayan bir seyi yaptirmalari konusunda israr etmek ve bu sayede daha buyuk tutarda fatura kesmek mi (neden gerekli oldugu konusunda gayet ikna edici olabilirler) yoksa karsi tarafi dusunmek ve sadece gercekten ihtiyaclari olan hizmeti almalarini saglamak mi? 

Ic Kapak

Kitapta yer alan bazi basliklar ve sorular soyle:

> Ufak hile faktoru nedir?. Neden bazi seyleri calmak daha kolaydir?
> Golf gibi saygin olarak degerlendirilen bir oyun nasil sahtekarlik tuzagina donusur?
> Cikar catismasi kisinin cevresini nasil etkiler? Paylasilan bilginin duzeyi ne kadar ise yarar?
> Insanlar yorgunken neden isleri berbat etmeye egilimli olurlar?
> Taklit urunler kullanmakla hilekarlik arasindaki iliski hangi yondedir?
> Kisi kendini altabilir mi?
> Daha iyi bir yalanci olan kisiler hangi kisilik ozelliklerine sahiptir?
> Isbirligi durustluk duzeyini hangi yonde etkiler?
> Hilekarliga karsi cozum yontemleri nelerdir? Hangi onlemler alinabilir?
> Hile yapma motivasyonunun perde arkasinda ne vardir?

Toplam 10 bolumden olusan kitap 253 sayfadir. Dili oldukca akici ve ozellikle davranissal iktisat kapsaminda degerlendirilebilecek olan guncel pek cok ornegi icermektedir. Hemen her bolumde cozum onerileri de paylasilmistir.

Dan Ariely'nin Akildisi Ama Ongorulebilir, Akildisinin Mantigi ve Durust Olmamanin Ardindaki (Durust) Gercek kitaplarinda yer verdigi orneklerden bazilari asagidaki TED konferans sunum videosunda yer almaktadir. (TED: Our Buggy Moral Code - Dan Ariely)






Kitabin Kunyesi

Kitabin Adi: Durust Olmamanin Ardindaki (Durust) Gercek
Yazar: Dan Ariely
Sayfa Sayisi: 253
Yayinevi: Optimist
Basim Yili: 2013
Orjinal Adi: The Honest Truth About Dishonesty: How We Lie to Everyone--Especially Ourselves
Ilgili Baglantilar: GoodReads, Amazon



Ilgili Yazilar


Ayni Yazarin Kitaplarindan Oneriler




#293




quick edit


ANASAYFA

Benzer Yazilar

0 comments

GUNCEL YAZILAR



Oneriler

Oneriler...