Yaratici Sinif Adres Degistiriyor (Kitap)

Cumartesi, Mayıs 28, 2016

Yaratici Sinif Adres Degistiriyor (Kitap)


Yaratici Sinif Adres Degistiriyor / Richard Florida / 2011

Richard Florida, Yaratici Sinif Adres Degistiriyor isimli kitabinda teknoloji devrimine imza atan olan yaratici sinifin kuresellesme sonucunda yasayacagi ve calisacagi bolgeyi secerken nelere dikkat ettigini ve kararini neyin sekillendirdigini anlatiyor, ulkeler arasinda da en iyi yetenekleri secmek icin bir kuresel rekabet yasandigini belirtiyor. Bu kitapta, yazarin henuz Turkce'ye cevrilmemis Yaratici Sinifin Yukselisi (The Rise Of The Creative Class) isimli kitabina da bolca atifta bulunuluyor. Kitap MediaCat Kitaplari tarafindan 2011 yilinda yayinlanmistir ve 436 sayfadir.

Richard Florida, kitabina New York Times kose yazari Thomas L. Friedman tarafindan kaleme alinan Dunya Duzdur - 21. Yuzyilin Kisa Tarihi isimli kitaba gonderme yaparak basliyor.  Friedman, kitabinda yenilik yaratmak icin artik goc etmenin gerekli olmadigini soyluyor. Teknolojik ilerlemelerin cografi konumun onemini ortadan kaldirdigini iddia ediyor. Florida ise, Friedman'in belirttiklerine kismen katilarak, "kumelenme" kavraminin altini ciziyor, dunyanin hem "duz", hem de "dikenli" bir yer oldugunu belirtiyor. (1) (Yazar, Ekim 2005'de The Atlantic Monthly'de yayinlanmis olan Dunya Dikenlidir isimli makalesini de kitabin ilk sayfalarinda paylasiyor. (2)) Kumelenme kavrami Jane Jacobs (1916-2006) tarafindan buyuk kentleri ve kentsel alanlaricanlandiran baslica guctur ve zeki ve yetenekli insanlarin birbirlerine yakin mesafede konumlanmalari durumunda elde edilen guclu ekonomik kazanamimlardir (sayfa 14). Nobel odullu (1995) Robert Lucas da "insan sermayesi dissalliklari" kavrami ile ayni noktaya isaret etmistir.  

Kitap boyunca, ekonomik buyume ve kuresel rekabette basarili olabilmenin tek bir kosula bagli oldugu vurgulanmistir: Yetenegin kuresel hareketi. Bir baska deyisle, inovasyon yaratan yetenekleri bunyesine cekebilen, daha da onemlisi onlarin kalis suresini mumkun oldugunca uzatip uretkenliklerinin kendi sinirlari icinde ortaya cikmasini saglayan ulkeler (bolgeler) bu yetenek rekabetinde basarili olanlardir. Ekonominin daha da fazla gelismesi, sadece yaratici kesimin degil ayni zamanda toplumun diger kesimlerinin de buna katki yapmasi ile mumkundur. 

Kitabin ilk bolumu "Yaratici Sinif Adres Degistiriyor" ismini tasiyor. Bu bolumde yazar, yaratici bir endustrinin genis kapsamda bir ekonomik degisiklige yol acabilecegini belirtiyor. Bu degisiklik sonucunda da, bu bolge yetenekler icin cekim merkezi halini aliyor. (Peter Jackson'in Yuzuklerin Efendisi uclemesini cektigi yer olan Yeni Zelanda / Wellington ornegi) ABD, boyle bir ortamda, rekabet ustunlugunu kaybetmenin esigine gelmistir. Yeni fikirlere acik olmasi sayesinde oncu konumunu elde eden ABD, bugun elindeki kuresel yetenek havuzunun dunyanin dort bir tarafina dagilmasi surecini yasamaktadir. Yazar, kitap boyunca bu konunun defalarca altini cizmis ve acil onlem alinmasi gerektigini vurgulamistir. Peki, bu durum ABD icin neden endise vericidir?

Cunku yetenek nereye giderse yenilikcilik, yaraticilik ve ekonomik buyume kesinlikle pesinden gidecektir. (sayfa 37)

Yasanan rekabette iki taraf yer aliyor. Bir tarafta, gelismis ulkeler (nufuslari sabit ya da azalmaktadir) yuksek teknolojiye dayanan endustrilerini devam ettirmek icin yetenekleri cekme yarisindadir. Diger tarafta ise, gelismekte olan ekonomiler, kendi yetenekleri sunulan bir takim ustun firsatlar nedeniyle gittikleri yerlerden geri getirmeye ve diger yetenekler icin de cekim merkezi olmaya cabaliyorlar. Dunya capindaki ekonomik rekabetciligi olcmek uzere gelistirilen Kuresel Yaraticilik Endeksi ekonomik buyumeyi 3T'ye gore kiyasliyor. 

- Teknoloji - Technology
- Yetenek - Talent
- Hosgoru - Tolerance

3T ayni zamanda bir bolgenin cekim merkezi olmasinin olcutunu de belirleyen temel kavramlara isaret ediyor. ABD kentleri, yazara gore iki tehdit ile karsi karsiyalar: "kuresel yetenek miknatislari" (teknoloji, girisimcilik ve kulturel acidan dunya capinda rekabet eden buyuk kentler, New York ya da Los Angeles karsisinda Londra, Toronto, Vancouver, Sydney, Melbourne gibi) ve "Kuresel Austin'ler" (Tel Aviv, Singapore, Taipei, Pekin gibi ar-ge'ye yatirim yapan, kulturlerini guclendiren, egitime onem veren, yasam tarzi olanaklarini her gecen gun iyilestiren bolgeler).

Ogrenciler, kuresel yetenek akisinin en onemli isaretidir. Ogrenci olarak baska ulkelerden gelen ve ogreniminin ardindan is bularak o ulkedeki teknoloji ile ilgili endustrilerde calisanlar, yenilik ve yaraticilik acisindan bulunduklari ulkeye katki saglamaktadir. Ozellikle Silikon Vadisi'ndeki pek cok firma, bu tur kisiler tarafindan kurulmustur. Ancak, bugunku duruma bakilirsa, bu yetenekli kisiler daha iyi firsatlarin ve yasam tarzlarinin kendilerine sunuldugu bolgelere gitmeyi tercih etmektedir. AnnaLee Saxenian (California Universitesi Bilgi Yonetimi ve Sistemleri  Fakultesi Dekani) bu durumu bir "beyin gocu"nden ziyade bir "beyin dolasimi" olarak nitelendirmektedir (sayfa 51). ABD, 2001 yilindan sonra yasamaya basladigi cesitli guvenlik endiseleri nedeni ile bazi onlemler almistir ve alinan bu onlemler, potansiyel yaratici sinifin ABD'de kalmasini ve hatta egitim gormesini zorlastirir hale gelmistir.  

Arka Kapak

"Yaraticilik Onemlidir" baslikli ikinci bolum, yaratici ekonominin temelinde insan unsuru oldugunu vurguluyor ve bir takim verilerle yaratici sinifin onemini anlatiyor. 3T'nin ekonomik buyume acisindan ne ifade ettigi ve "yaratici sinif" ile toplumda kimlerin kast edildigi de anlatilanlar arasinda yer aliyor.

Ucuncu bolum "Acik Toplum" basligini tasiyor. Bu bolumde, aciklik olmadan ekonomik buyumenin gerceklesemeyecegi aciklaniyor. Ayrica, hosgoru kavraminin, goc ederek gelenlerin yeni hayatlarina uyum saglamasi ve yerel halk tarafindan kabul edilmesi ile farkli nitelikteki kesimlerin yasamlarini surdurebilmesi acisindan onemi vurgulaniyor. 

"Amerika Kapaniyor Mu?" baslikli dorduncu bolum, 2001 yilindan sonra yasananlar nedeni ile bilim ve teknolojisi gocmenlere dayanan ABD'nin bu yetenekli ve yaratici sinifi kaybetmekte oldugu vurgulaniyor. Hatta, vizelerle ilgili yasanan sorunlar nedeniyle, eskiden ABD'de yapilmakta olan uluslararasi birtakim toplantilarin baska ulkelerde yapildigi, is teklifi alan kisilerin ABD'den oturma ve calisma izni alamadiklari icin bu teklifleri kabul edemedikleri, bir kez vize reddi ile karsilasan kisilerin kendilerini asagilanmis olarak hissedip ikinci kez vizeye basvurmadiklari ve cesitli firmalarin kendi bunyelerine katmak istedikleri "yetenek"leri getiremedikleri icin onlarin bulundugu ulkelere gitmeyi tercih ettikleri cesitli orneklerle aciklaniyor. 

Besinci bolum "Yeni Rakipler" basligini tasiyor. Bu bolumde, cesitli grafiklerle ulkeler arasinda yaratici sinifin buyuklugu ve bu sinifin hangi oranda buyudugu anlatiliyor. Kuresel yetenek rekabetinde one cikmak isteyen ulkeler hem kendi yeteneklerini elde tutmaya calisiyor hem de disaridan baska yetenekleri cekmenin yollarini ariyor. Kanada, Avustralya, Yeni Zelanda ve Avrupa'daki pek cok ulkenin bu anlamda adlari on plana cikiyor. 

Altinci bolum "Yukselen Bolgeler"de ise, rekabetin aslinda ulkeler arasinda degil bolgeler arasinda yasandigi belirtiliyor. Yazara gore, esas hareket "kuresel yetenek miknatislari" olarak adlandirilan sehirler arasinda yasaniyor. "Kuresel Austin'ler" soz konusu oldugunda ise teknoloji nisleri on plana cikiyor. Bu bolgeler, teknolojiyi olusturan nis tek bir parcada ornegin sadece disk suruculerinde (Singapore) ya da yariiletken uretiminde (Taipei) uzmanlasmistir. 

"Yaratici Sinif Savasi" baslikli yedinci bolumde, ABD'de ve dunyada giderek yayilmakta olan gelir esitsizligi inceleniyor. Yaratici ekonomi beraberinde iki tur is getiriyor: yuksek ucretlerin odendigi yaratici meslekler ve daha az ucretin odendigi, guvencesi de daha az olan hizmet isleri. Yaratici meslek sahipleri zaman bulamadiklari bazi isler icin hizmet islerinde calisanlardan yardim almak durumundadir. (sayfa 275) Gelir dagiliminda artan esitsizlik, yaratici ekonominin planlanmamis bir getirisidir ve bir "dissallik"tir. Bu dissalliklar arasinda konut fiyatlarinin yukselmesi ve belki de  cogu kisi icin ulasilamayacak hale gelmesi, konut fiyatlarinda ve kiralardaki yuksek rakamlar nedeni ile sehir merkezinde degil de merkeze biraz daha uzak noktalarda yasamak zorunda olanlarin ise giderken trafikte harcadiklari zaman ile toplumda giderek artan stres ve kaygi seviyesi vardir. 

"Bolunursek Cokeriz" baslikli sekizinci bolum, daha cok ABD'nin ic siyasetinin ve belirledigi politikalarin yaratici sinifi nasil gordugune deginmektedir. 

"Yaratici Bir Toplum Insa Etmek" isimli son bolum ise, yazarin ABD'nin tekrar rekabet ustunlugu elde edebilmesi icin gelistirdigi bir takim onerileri ele almaktadir. Su anda yetenek konusunda ABD lider konumunu kaybetmis olsa bile, halen cok onemli bir noktadadir ve yeni "lider"in kim olacagina iliskin de tartismalar surmektedir. Bir acidan bakildiginda, pek cok yer belli avantajlarla on plana cikacak ve bunun sonucunda da kuresel ekonominin cok kutuplu bir hal almasi durumu ortaya cikacaktir. Peter Drucker'in gorusune gore ise, yeni ekonomik duzende tek bir merkez olmayacaktir. Bunun yerine NAFTA, Avrupa Birligi (EU), ASEAN gibi bloklar ortaya cikmaktadir. ABD'nin hakimiyeti ise zaten noktalanmistir. (sayfa 344)

Yazar, yapilmasi gerekenlerle ilgili bazi kilit ilkeleri soyle siraliyor:

- Herkesin yaratici kabiliyetlerini aciga cikarmak
- Yaratici altyapilara yatirim yapmak
- Yetenek ve hosgoru miknatislari olarak universitelerden faydalanmak
- Insanlari yaratici cag icin egitmek
- Kentler ve rekabetcilik
- Gercek anlamda acik ve ekonomik acidan guvenli bir toplum

Yazar, kitabin son sayfalarinda Newsweek'ten Fareed Zakaria'ya ait su alintiya yer vermektedir:

Bugun her bir vize gorevlisi bir sonraki Muhammed Atta'nin ulkeye girmesine izin vermekten korkuyor. Sonuc olarak da muhtemelen bir sonraki Bill Gates'i ulkeye sokmuyor.

The Rise Of The Creative Class - Revisited / Richard Florida / 2014 - Resim Kaynak
Arka Kapak - Resim Kaynak


Yazar, "Yaraticilik Onemlidir" baslikli ikinci bolum basta olmak uzere kitabinin cesitli sayfalarinda (ilk baskisini) 2002'de cikardigi The Rise Of The Creative Class isimli kitabina yapilan elestirileri de cevaplamaktadir. 



Kitabin Kunyesi

Kitabin Adi: Yaratici Sinif Adres Degistiriyor
Yazar: Richard Florida
Sayfa Sayisi: 436
Yayinevi: MediaCat
Basim Yili: 2011
Orjinal Adi: The Flight of the Creative Class: The New Global Competition for Talent
Ilgili Baglantilar: GoodReads, Amazon



Ilgili Yazilar 

(1) Friedman vs Florida, Timothy Bonadies, 09.03.2013
(2) The World Is Spiky, The Atlantic Monthly, Richard Florida , Ekim 2005
(3) Dünya Düzdür – Thomas L. Friedman, Ipek Aral Kisioglu, 26.07.2014, 


Ilgili Kitaplar





#328





quick edit


ANASAYFA

Benzer Yazilar

0 comments

GUNCEL YAZILAR



Oneriler

Oneriler...