Buyuk Teknolojik Donusum - Gelecegimizi Sekillendirecek 12 Teknolojik Kuvvet (Kitap)

Saturday, September 16, 2017

Buyuk Teknolojik Donusum - Gelecegimizi Sekillendirecek 12 Teknolojik Kuvvet (Kitap)



Buyuk Teknolojik Donusum - Gelecegimizi Sekillendirecek 12 Teknolojik Kuvvet (Kitap)
Wired dergisinin kurucularindan olan Kevin Kelly tarafindan yazilan Buyuk Teknolojik Donusum, teknolojik, kulturel ve sosyal ogelerin gelecegi nasil sekillendirecegini anlatiyor. Yazarin gelecekten kasti, onsozde belirttigine gore, gelecek 30 yil. Teknolojinin dogasinda onu belli bir yone iten bir tek yanlilik oldugunu vurgulayan yazar, toplam 12 teknolojik kuvvete yer vermis. Bu kuvvetlerin herpsi birbirine bagimlidir, birbirlerini hizlandirir ve ortusurler, herhangi birinden tekil olarak soz etmek pek mumkun olmaz, bir kuvvet digerleri ile bir butunluk icindedir.

Degisim kacinilmaz olmakla birlikte bazi yonlerden bazi kesimler tarafindan hos karsilanmayabilir, cunku eski is modelleri artik kullanissiz hale gelerek devre disi kalacak ve koklu sektorler alt ust olacak. Bircok meslek ortadan kalkacak, insanlar gecinmek icin yeni mesleklere yonelecekler. Bu degisim bugun artik yasanmaya basladi. Yeni meslek alanlari esitsiz bir gelisme izleyecegi icin cesitli sorunlar ortaya cikarabilir.

Yazar, "son 200 yilin en buyuk icadinin su ya da bu cihaz degil, bizzat bilimsel surecin kesfi" oldugunu belirtmistir. Cunku, "bilimsel metodu bulduktan sonra, diger yollardan asla kesfedemeyecegimiz binlerce muthis seyi aninda yaratabiliyoruz". Yani, cagimizda surecler, urunlere baskin gelmektedir. (sayfa 13)

1. Olus

Teknolojik sistemler icin surekli guncelleme yapilmasi oldukca kritiktir. Makinelerin ve isletim sistemlerinin cogu, artik otomatik guncelleme yapiyor. Guncellemeyi geciktirmek yikici sonuclara neden olabilir. Kisisel teknoloji, adeta canli bir ekosisteme donustu. Giderek daha karmasik ve daha cok ilgi ister hale geliyor. Cunku, bir alette yapilan bir guncelleme sonrasinda, cihazlarin birbirlerine entegre sekilde dogru calismasi icin, sahip olunan tum aletlerin guncellenmesi gerekiyor. Guncellemeler geliyor, ozellikler degisiyor ve bunlar aslinda adim adim oluyor. Bir "olusum" soz konusu, bu evrim bize - belki de minik adimlar halinde oldugu icin - dogal geliyor.

"Hepimiz - tek tek her birimiz - gelecekte, sadece ayak uydurmaya gayret eden, sonsuza kadar acemiler olacagiz. Nedeni su: Birincisi, onumuzdeki otuz yil boyunca hakim olacak onemli teknolojilerin cogu henuz icat edilmedi, dolayisiyla, onlar karsisinda cahil kalacagiz. Ikincisi, yeni teknoloji sonsuz guncelleme gerektireceginden, acemi cehaletinden hic kurtulamayacagiz. Ucuncusu, omrunu doldurup eskime cevrimi hizlandigindan (bir telefon uygulamasinin ortalama omrutopu topu 30 gundur!) , devre disi kalmadan uzerinde ustalasacak kadar zamanimiz olmayacak, bu yuzden de sonsuza kadar acemi caylak olarak kalmaya devam edecegiz. Yasiniz ya da deneyiminiz ne olursa olsun, Sonsuza Kadar Acemilik herkes icin gecerli ozellik olacak." (sayfa 19)

2. Bilislenme

Ucuz, guclu ve her yere yayilmis Yapay Zeka (YZ), kadar her seyi degistirebilecek bir sey yoktur. Yapay Zeka, "aptal" olan bir seyi "akilli" hale getirir, bu cok onemli bir adimdir. Yapay Zeka, insanlar tarafindan kullanildikca iyilesir. Bugun artik, eskiden elektrikli olan her sey bilislendirilme (akillandirilma) noktasinda bulunuyor.

Yazarin Google'in kurucularindan Larry Page ile 2002 yilinda gerceklesen bir sohbeti sirasinda, Larry Page Google ile aslinda bir Yapay Zeka meydana getirmek uzere calistiklarini belirtmistir. (sayfa 47) Google ile yapilan her bir arama aslinda onun Yapay zekasini iyilestiriyor. Yazar, bugunku gelinen noktanin isiginda, 2026 yilinda Google'in ana urununun arama degil Yapay Zeka olacagini tahmin etmektedir. Son zamanlarda yasanan uc atilim Yapay Zekanin onunu acmistir:

  • Ucuz paralel bilisim
  • Buyuk veri
  • Daha iyi algoritmalar

3. Akis

Internet, dunyanin en buyuk kopyalama makinesidir. ... Eger bir sey - bir sarki, bir film, bir kitap - kopya edilebiliyorsa ve internetle temasi varsa, kopyalanir. ... Kopyalar serbestce akar, intenet adeta super iletken islevindedir. (sayfa 73) Teknoloji ile birlikte kopyalarin degeri azaliyor, kopyalanamayan seyler ise seyrek hale gelerek daha degerli oluyor.

Bilisimin baslangic evresi, sanayi caginin ofis metaforlari uzerine kuruluydu. (bilgisayarlarda "masaustu", "klasorler", "dosyalar" vardi.) Ikinci dijital cagda, temel birim "sayfalar" halini aldi. Bilisimin ucuncu doneminde, baslica birimler, akislar ve akimlar olmustur. Linklerin yerini "tag"ler almistir.  Pek cok uygulama, simdiki zamanda gelip geciyor. (WhatsApp, Snapchat, vb) Dongu surecleri, once "aylik" islemlerden "gunluk" islemlere gecti, simdi de "gercek zaman moduna" gecildi. Gercek zamanli bir isleyis icin her sey bir "akis" halinde hareket etmek zorunda. Sonsuz sayida enformasyon artik "bulut" uzerinden birbirine karismaktadir.

"Anindalik, kaliteye baskin cikmaktadir." (sayfa 77)

Kopyalanamayan seyler "markalar" catisi altinda toplanip para ile satiliyor. Kopyalanabilen seyler, yok pahasina ya da bedava olarak erisilebilir hale geliyor. Yazar, "kopyalanamaz" 8 ozellik siraliyor:
Anindalik, kisisellestirme, yorumlama, sahicilik, erisebilirlik, cisimlesme, sanati kollama, kesfedilebilirlik.

Muzigin, kitaplarin ve filmlerin basina gelenler simdi de oyunlarin, gazetelerin ve egitimin basina geliyor. Bu sablon ulasima, tarim ve saglik hizmetlerine de yayilacak. Tasitlar, toprak ve ilaclar gibi sabirlikler akisa donusecek. (sayfa 94)

Akisin dort asamasi:

  • Sabit. Seyrek.
  • Parasiz. Yaygin.
  • Akis. Paylasim.
  • Acilis. Olus.

4. Goruntuleme

"Bundan sonra, buldugumuz her duz yuzeye bir izlenebilir ekran koyacagiz." (sayfa 100)

Insanlar, "ekran insani" haline geliyor, kulturde de paralel degisimler yasaniyor. Basili kitaplari tercih edenler ile ekrandan kitap okuyanlar yanyana geliyor.

Ekran kulturu, bir daimi akis, sonsuz ses bitleri, kestirme yollar ve yari islenmis fikirler dunyasidir. ... Ekran insanlari kendi iceriklerini kendileri uretirler. (sayfa 102)

Kitaplar giderek "sebekelesecek", iceriginde barindirdigi linkler ve dipnotlara aninda erisimi mumkun kilacak, okumak sosyallesecek, kitaplar ilk sayfasindan son sayfasina degil, kesitler halinde degerlendirilecek. Var olan tum metinler, evrensel bir kutuphanenin bir parcasi haline gelecek.

Ekranlari kullanirken bir insan tum bedenini hareket etirir, dokunmatik ekran parmaklarin ekranla araliksiz temasini mumkun kilar, oyun konsollarinin sensorleri el ve kol hareketlerini takip eder, bakislari yakalayan cep telefonlari vardir.

5. Erisim

"Artik sahiplik, eskisi kadar onem tasimiyor. Erisim her zamankinden daha onemli." (sayfa 127)

Sahiplikten erisime dogru gecisi hizlandiran trendler:

  • Maddesizlesme: Son otuz yildir, daha az malzeme ile daha iyi seyler yapiliyor. Cihazlar, islevlerine kiyasla agirliklarini yitiriyor.
  • Talep uzerine gercek zamanli: Uber, SideCar, Lyft gibi hizmeler yayginlasiyor. Belli surelerde kullanilmayan varliklar, onlari kullanmak isteyen kisilerle bulusturuluyor. Kisa suerli kullanim, sahipligi paylasmak anlamina gelir. Gelecekte kullanilacak pek cok sey icin bu yontem gecerli olacaktir. 
  • Desantralizasyon: Yogun merkezden uzaklasma seyrinde, kurum ve surecler ucuz ve yaygin iletisim ile birarada tutulur. 
  • Platform sinerjisi: "Uzun bir sure, insanlarin calisma faaliyetlerini duzenlemenin iki ana yolu vardi: firma ve pazaryeri. Son zamanlarda, calismayi organize etmenin ucuncu bir yolu ortaya cikti: platform." (sayfa 142) Buyuk capli ilk platform, Microsoft'un isletim sistemi idi (OS). Ikinci platform kusagi iTunes ile basladi, telefon uygulamalari pazar yerinde donustu. Ucuncu platform kusagi, Facebook oldu. Ortak ilgi alanlari olan kisiler ve topluluklar bu tur platform uzerinde bulusturuldu. Apple, Microsoft, Google ve Facebook bugun cok tarafli platformlardir. Uber, Alibaba, Airbnb, PayPal, Square, WeChat, Android ise cok tarfli pazarlardir. 
  • Bulutlar: Bulut, milyonlarca bilgisayarin puruzsuz bir sekilde birbirine orulerek tek bir devasa bilgisayar gibi hareket ettigi bir bilgisayar kolonisidir. 

6. Paylasim

Wikipedia, yeni olusmakta olan kollektivizmin iyi bir ornegidir. Vikiler, elbirligi ile uretilen belgeler kumesidir, herkes duzenleme ve degisiklik yapabilir. Digg, StumbleUpon, Reddit, Pinterest ve Tumblr gibi siteler isbirligine dayali yorum siteleridir ve kullanicilari bu siteler uzerinde yer alan icerikleri siralar, puanlar, listeler haline getirir, yeni fikirler ekler, ilham alir, paylasir, not ekler ve akis haline getirir.

Buyuk Teknolojik Donusum - Gelecegimizi Sekillendirecek 12 Teknolojik Kuvvet - Arka Kapak (Kitap)
7. Filtreleme

"Onumuzdeki on yillarda seceneklerin cogalmasiyla bas edebilmek icin pek cok yeni filtreleme turu bulmak zorunda kalacagiz." (sayfa 192)

Filtreleme konusunda devreye giren unsurlar; "hoslandigim seyler" (Amazon gibi sitelerin kullandigi "bunlari da begeneceksiniz" filtresi, asiri kullanimi cevreyi gormezden gelmeye yol acar, "asiri ortusme"), "arkadaslarimin hoslandigi, dolayisiyla benim de hoslanma ihtimalim olan seyler",  "sevmedigim ama sevmek isteyebilecegim seyler icin oneri akisi".

Filtelerin kullaniminin neredeyse zorunlu hale gelmesi ve kolaylasmasi ile birlikte kisisellesme derecesi de yukselmis olacak.

8. Remiks

"Modern teknolojiler, eski ilkel teknolojilerin yeniden karistirilip duzenlenen bilesimleridir. ... Bir uretici remiks cagindayiz. ... Olasi bilesim sayisi katlanarak artar, kulturu ve ekonomiyi genisletir." (sayfa 219)

Vine ile 6 saniyelik videolar hazirlanmasi ve paylasilmasi, sonsuz tekrari mumkun kilan "anime gif"ler remikslere ornektir. Remiks, var olan parcalarin yeniden duzenlenerek tekrar tekrar farkli sekillerde kullanilmasi ve paylasilmasidir.

"Otuz yil icinde en onemli kulturel eserler ve en onemli araclar, en fazla remiks edilenler olacak."

9. Etkilesim

Sanal Gerceklik (VR - Virtual Reality), mutlak sahicilik hissi veren bir sahte dunyadir. Sanal Gerceklik, goruntulere on dakikadan fazla maruz kalinmasi halinde mide bulantisi gibi fiziksel rahatsizliklara yol actigi icin pratik kullanim acisindan yayginlasmamistir. Sanal gercekligin iki temel faydasi vardir: orada olmak ve etkilesim. Sanal gerceklik, onumuzdeki on yil icinde giderek daha "gercek" hale gelecek, boylece gerceklik gosterisi izlerken gercek bir dunyadan gercek bir pencereye bakildigi hissini verebilecek. Titreme vb sorunlari ortadan kalkacak. Ikinci nesil sanal gerceklik, isik alani projeksiyonuna dayaniyor. Ciplak gozle gorunen gercekligin uzerine yansitilan "gercekligin" bindirilmasine olanak veren yeni yontem Artirilmis Gerceklik (AR - Augmented Reality) olarak adlandiriliyor.

"Yakin gelecekte, tum cihazlarla etkilesim kurmak gerekecek, eger bir cihazla etkilesim kurulamiyorsa, bozuk olduguna hukmedilecek." (sayfa 252) Cihazlar ne kadar fazla etkilesim yartiyorsa, o kadar iyi bir his verecek. Apple, bu hissi kullanan ilk marka olmustur.

Etkilesim kurulan araclarin sayisi katlanarak artacak. Bu genisleme uc temel durtuyu izlemektedir:
Daha cok duyu, daha cok yakinlik ve daha cok surukleyicilik.

"Teknolojinin gelecegi buyuk olcude yeni etkilesimlerin kesfinde yatiyor." (sayfa 268)

10. Izleme

Insanlar sahip olduklari akilli cihazlar sayesinde, beslenmelerini, zindeliklerini, uyku duzenlerini, ruh hallerini, kan degerlerini, genlerini, bulunduklari yerleri vb seyleri nicel birimler halinde olcerek takip ediyorlar, izliyorlar. Bu sekilde olusan veri nehrinden somut anlamlar cikarabilmek icin yapay zeka devreye giriyor, kayitlari tarayarak anlamli kaliplar cikarabiliyor.

Gelecek on yillarda imal edilen hemen her nesne internet baglantili minik bir silikon parcasi icerecek, bu sayede nesnelerin interneti ile milyarlarca nesne birbirine bagli hale gelip izlenebilecek. Her seyin internetinin gerceklesmesi ile bulutta yer alan her sey izlenecek.

Musteriler hakkindaki veriler is dunyasi icin altin degeri tasiyor, dolayisiyla veri toplama yontemleri ve anlamlastirma calismalari hizlanarak devam ediyor.

"Her yil toplanan enformasyonun artan bir yuzdesi, o enformasyonla ilgili olarak urettigimiz enformasyona aittir. Buna meta enformasyon denir." (sayfa 292)

Kisisellestirme ve seffaflik arasinda paralel bir iliski vardir, kisisellestirmenin artmasi seffafligin artisi ile mumkun olur. Sosyal medya, insanlarin paylasma gudusunun kendini gizleme gudusune baskin ciktiginin bir gostergesidir.

11. Sorgulama

"Wikipedia, basarili oldu, cunku dogru araclarla zarar goren yaziyi onarmanin (Wikipedia'nin degisiklikleri geri alma fonksiyonu) hasarli yazi uretmekten (Vandalizm) daha kolay oldugu, bu nedenle yeterince iyi bir metnin tuttugu ve yavas yavas iyilesmeye devam ettigi goruldu." (sayfa 304)

"Toplumumuz kati hiyerarsi duzeninden, desantralize olmanin akiciligina dogru ilerliyor. Isimleren fiillere, somut elle tutulur sonuclardan soyut oluslara dogru ilerliyor. Sabit medyadan karisik remiks edilmis medyaya dogru ilerliyor. Magazalardan akislara dogru. Deger lokomotifi, yanitlatin kesinliginden sorularin kesinligine dogru ilerliyor. Olgular, duzen ve yanitlar her zaman gerekli ve yararli olacak. ... Yanit uretme teknolojileri asli bir nitelik kazanirken, yanitlar her yerde ve aninda bulunabilir, guvenilir ve bedava olacak. Ama soru uretme teknolojileri daha fazla deger gorecek. Soru uretenler hakli olarak, durmak bilmeyen turumuzun kesfe cikabilecegi yeni alanlar, yeni sektorler, yeni markalar, yeni olanaklar, yeni kitalar uretenler olarak gorulecek. Sorgulamak yanitlamaktan daha gucludur."


12. Baslangic

"Holos teriminin icine butun makinelerin kollektif davranisiyla butunlesmis kollektif akli, arti doganin aklini, arti bu butunden tureyen her davranisi katiyorum. Bu butun esittir holos." (sayfa 328)

"Bu, yasamlarimizin uzerinde yer alacagi yeni platform. Boyutlari uluslararasi. Her daim aktif. Benim tahminime gore, teknolojinin guncel benimsenme hiziyla 2025 yilina kadar hayatta olan herkes neredeyse parasiz bir cihaz araciligiyla bu platforma erisecegiz. Herkes uzerinde olacak. Ya da icinde. Ya da basitce herkes o olacak." (sayfa 329-330)

"Bu olusmakta olan super organizma resmi bazi bilim insanlarini "singularite" (tekillik) kavramini animsatiyor. "Tekillik", otesine dair hic bir seyin bilinemeyecegi sinir anlamina gelen bir fizik terimidir." (Sayfa 332)

"Bu evre degisimi yeni basladi. Su anda butun insanlarla butun makineleri kuresel bir matriste birlestirmeye dogru amansiz bir yuruyusteyiz. Bu matris bitmis bir eser degil, bir surec. Yeni super networkumuz, gereksinim ve arzularimizla ilgili surekli yeni duzenlemeler ortaya sacan kalici bir degisim dalgasidir. ... Onumuzdeki otuz yil boyunca holos, son otuz yilda izledigi dogrultuda yol almaya devam edecek: akis, paylasim, izleme, erisim, etkilesim, goruntuleme, remiks, filtreleme, bilislenme, sorgulama ve olus yonunde. Su anda "Baslangic" asamasindayiz - daha isin basindayiz -." (sayfa 333)

Kitap, Optimist Yayinevi tarafindan 2017 yilinda cikarilmis ve 368 sayfa.


Kitabin Kunyesi

Yazar: Kevin Kelly
Sayfa Sayisi: 368
Yayinevi: Optimist
Basim Yili: 2017
Kategorisi: Arastirma - Gelistirme, Teknoloji, Bilim - Muhendislik, Gelecek
Ilgili Baglantilar: GoodReads, Amazon




#481


quick edit

.

.

Benzer Yazilar

0 comments

GUNCEL YAZILAR


ONERILER

Oneriler...





Toplam Yazı Sayisi:

instagram twitter facebook pinterest
tumblr Medium send mail RSS

Icons made by Freepik from www.flaticon.com is licensed by CC 3.0 BY

#yetenekyonetimico


www.yetenekyonetimi.co
www.yetenekyonetimi.co
www.yetenekyonetimi.co


Iletisim

Name

Email *

Message *