Her Şey Bir Gecede Çökebilir - X-Events (Kitap)

Saturday, April 14, 2018

Her Şey Bir Gecede Çökebilir - X-Events (Kitap)



Her Şey Bir Gecede Çökebilir - X-Events (Kitap)


Amerikali karmasiklik bilimcisi ve sistem teorisyeni John Casti, Her Sey Bir Gecede Cokebilir - X-Events kitabinda "X-Events (X-Olay)" olarak adlandirdigi uc olaylari incelemistir.
Bilim yenilenen fenomenlerle ilgilenir. Yazar, bu kitabinda, yenilenen fenomenlerin otesine bakarak, olasilik teorisi ve istatistikten yararlanarak tahminlemenin pek de mumkun olmadigi ama gerceklesmesi asla imkansiz olmayan bazi olaylari ornek senaryolarla isliyor. Bu olaylarin temelinde gunumuz toplumlarinin giderek karmasik hale gelen yapisi ve artan karmasiklik seviyesi nedeniyle gerceklesecek uc olaylara karsi direncin azalmasi yatiyor. Bu durum 8.sayfada soyle vurgulaniyor:

Ister siyasi bir devrim ister internetin cokusu isterse de uygarligin sona erisi olsun, tum X-Olaylar, insan dogasinin, artik surdulemez hale gelen asiri karmasiklik yukunu azaltma yontemidir. ...
... Her Sey Bir Gecede Cokebilir, insan eliyle yaratilan uc olaylarin temel nedenine ve bu olaylarin hayatimizi nasil degistirdigine odaklaniyor. 


Kitapta toplam 11 ornek X-Olay senaryosu incelenmistir:

  • Dijital Karanlik
Internetin genis bir cografyada uzun sure kesilmesi

  • Ne Zaman Yemek Yeriz
Kuresel gida zincirinin cokusu

  • Elektronik Cihazlarin Oldugu Gun
Tum kitayi etkileyen elektromanyetik darbe butun elektronik cihazlari bozuyor

  • Yeni Dunya Duzensizligi
Kuresellesmenin cokusu

  • Olduren Fizik
Egzotik partikuller yaratarak dunyayi yok etmek

  • Havaya Ucmak
Nukleer tablonun istikrarsizlasmasi

  • Bos Depoyla Gitmek
Dunyanin petrol rezervlerinin tukenmesi

  • Hastayim
Kuresel bir salgin

  • Karanlik ve susuzluk
Elektrik ve su kesintisi

  • Cildiran Teknoloji
Zeki robotlar insanoglunu tahtindan indiriyor

  • Buyuk Cozulme
Dunya mali piyasalarinda deflasyonist cokus


Kitabin I.Kismi, karmasiklik ve X-olaylar arasindaki iliskiyi ele aliyor. II.Kisim, yukaridaki 11 ornek X-olay ve bunlarin gerceklesmesi durumunda gundelik hayata ne gibi etkileri olacagi inceleniyor. III.Kisimda ise, bir X-olayin meydana geleceginin nasil anlasilacagi ve nasil yonetilecegine iliskin sorulara cevap araniyor.

Bugun insanlar, X-olaylar karsisinda her zamankinden daha savunmasiz durumdadirlar. Gunluk hayatimizda yararlandigimiz karmasik altyapilar - ulasim, iletisim, gida, temiz su tedarik zinciri, elektrik, saglik hizmetleri vb - insani hayrete dusurecek kadar kirilgandir. (sayfa 31)

Tum durumlarda, gunluk hayatimizin normal akisi icin guvendigimiz sistemler, onlari duzenlemekle gorevli insanlarin anlama kapasitesini gectiklerinde islev goremez hale gelir. Karmasiklik duzeyi veya uyumsuzluk, sistemin tahammul sinirlarini asarsa, durumu duzelymek icin bir azaltma yapilmasi zorunlu olur. X-olay, aslinda sistemin kendisini surdurulebilir bir dengeye getirme yontemidir. (sayfa 32)

Bir seyin karmasik olup olmadigi buyuk oranda sadece hedef sisteme degil, hedefin etkilesimde oldugu sistemlere ve ayrica etkilesen sistemlerin icinde bulundugu genel baglama gore belirlenir. Karmasiklik, gercek dunyada asagidaki sekillerde ortaya cikar (sayfa 54 - 63):

Karmasikligin Yedi Ilkesi ve Bu Ilkelerin Ozellikleri

Karmasiklik Ilkesi Ozellik
Ortaya Cikis Butun, kendisini olusturan parcalardan farklidir.
Kirmizi Kralice Hipotezi Hayatta kalmak icin evril.
Bedava Yemek Yok Verimlilik ve esneklik arasinda tercih yapmak.
Goldolocks Ilkesi Ozgurlugun derecesi, "tam kararinda" olmali.
Eksiklik Tek basina mantik yetmez.
Kelebek Etkisi Kucuk degisiklikler buyuk etkiler yaratir.
Gerekli Cesitlilik Yasasi Karmasiklik, ancak karmasiklikla kontrol edilebilir.


Bir X-olay, cok zaman bu karmasiklik ilkelerinin bilesimi sonucunda dogar. Genellikle hakim olan tek bir ilke vardir. Digerleri, ise yardimci karakterler gibidirler. Onemli olan, bir X-olayin, zivanadan cikmis bir karmasikliktan dogmus olmasidir. (sayfa 63)

Alt sistemlerin, kendi karmasiklilari birbirlerinden cok ayrisirsa, karmasiklik dengesizlikleri veya "ucurumlari" ortaya cikar ve sistem, kendisini bu ucurumlari daraltmak veya dengelemek icin yeniden ayarlamak durumunda kalir. (sayfa 64)

Her Sey Bir Gecede Cokebilir - X-Events, 2013 yilinda Optimist Kitap tarafindan yayinlanmistir ve 310 sayfadir.



Kitabin Kunyesi

Kitabin Adi: Her Sey Bir Gecede Cokebilir - X-Events
Yazar: John Casti
Sayfa Sayisi: 310
Yayinevi: Optimist
Basim Yili: 2013
Kategorisi: Bilim - Muhendislik, Kuresellesme, Gelecek Bilimi
Orjinal Adi: X-Events: The Collapse of Everything
Ilgili Baglantilar: GoodReads, Amazon



#553



quick edit

.

.

Benzer Yazilar

0 comments

GUNCEL YAZILAR

ONERI YAZILAR

Oneriler...

Iletisim

Name

Email *

Message *

Instagram'da #yetenekyonetimico @mottoforme

yetenekyonetimi.co'da yazi var.