Looking for something?

Örgütsel Bağlılık ve Üç Unsuru

By IPEK ALVER OZPEHLIVAN,

Orgutsel Baglilik ve Uc Unsuru
Photo by Pineapple Supply Co. on Unsplash


Çalışanların iş değiştirmesinin daha kolay hale geldiği günümüzde çalışanları elde tutmak yöneticilerin ve insan kaynakları departmanlarının üzerinde mesai harcadıkları bir konu haline geldi. Çalışanları elde tutabilmek için firmanın diğer firmalardan farklı olan uygulamalarının yanısıra çalışanların o firmada neden çalışmaya devam ettiklerini analiz etmek ve bu nedenler üzerinde zaman zaman düşünerek, bu nedenleri olumlu yöne çevirmek önem taşımaktadır.  

Bu noktada "örgütsel bağlılık (organizational commitment)" kavramı devreye girmektedir. Meyer ve Allen tarafından geliştirilen "üç boyutlu örgüte bağlılık modeli" literatürde en çok rastlanan modellerden biridir. Örgütsel bağlılık, çalışanın işe başladığı günden itibaren oluşan psikolojik sözleşmenin unsurlarından biridir ve işe karşı oluşturulan tutumlar arasında yer alır. Genel anlamda, çalışanların örgütle olan ilişkisinin yönünü belirleyen ve çalışanın örgütte kalma veya ayrılma kararı üzerinde etkisi olan bir kavramdır. Ancak, çalışanın örgüte olan bağlılığında yaş, cinsiyet, deneyim, ilk iş deneyimi olması gibi kişisel faktörler ile yöneticisi ve çalışma arkadaşları ile olan ilişkileri, kariyer ve terfi fırsatları, ücret ve sağlanan diğer yan haklar gibi örgüte özgü unsurlar etkileyici olmaktadır. Örgütsel bağlılığı yüksek çalışanların devamsızlıkları ve işe geç gelme oranlarının düşük seviyede olduğu tespit edilmiştir.



Meyer ve Allen'in Örgütsel Bağlılık Modeli ve Üç Unsuru

Orgutsel Baglilik ve Uc Unsuru
"Örgütsel Bağlılığın Üç Bileşenli Modeli" Kaynak: Meyer, Stanley, Herscovitch ve Topolnytsky, 2002:22

Duygusal Bağlılık (Affective Commitment)

Bireyin örgütte kendi isteği ile kalmayı seçmesi ve sürdürmesidir. Kendini örgütün bir parçası halinde görmektedir ve adanmışlık ile sadakat söz konusudur. Daha fazla çabalamaya her zaman için hazırdır ve özdeşleşme vardır.

Devamlılık Bağlılığı (Continuance Commitment)

Bireyin örgütten ayrıldığında oluşacak maliyeti göz önünde bulundurarak örgütte kalmayı sürdürmesidir. Birey, örgütten ayrılması durumunda seçeneklerinin ne olacağını değerlendirir, örgütte geçirdiği süre ve harcadığı emeği düşünür, ayrılması durumunda maddi kayba uğrayıp uğramayacağını (Aynı veya daha yüksek bir ücrete iş bulabilecek mi? Uzun süre çalışması nedeniyle ileride kendisine ödenme ihtimali olan kıdem tazminatının miktarını, vb.) düşünür; sonuçta kendisi kalmayı seçer. Ancak, zaman zaman olumsuz tavırlarda bulunabilir.

Normatif Bağlılık (Normatıve Commitment)

Bireyin zorunluluk hissederek örgütte kalmasıdır. Birey, ahlaki bir görev duygusu taşır ve kendini örgüte karşı sorumlu olarak hisseder. Kültürel ve sosyal unsurların etkisi vardır.

Ulrich'e göre örgütsel bağlılığı geliştirme araçları şunlardır (Ulrich, 1998:21):

  • Kontrol: İşgörenlere işlerini nasıl yapacaklarına dair kontrol olanağı sunulmasıdır.
  • Strateji/Vizyon: Çalışanlara onları çok çalışmaya bağalayacak olan bir vizyon ve yön sağlar.
  • Mücadele Gerektiren İşler: Çalışanlara yeni yetenekler geliştirmelerini teşvik edici işler sağlar.
  • İşbirliği ve Takım Çalışması: Takımları işin yapılmasına yöneltir.
  • Çalışma Kültürü: Kutlama, eğlence, heyecan ve açıklık sağlayan bir çevre oluşturur.
  • Ortak Kazanımlar: Çalışanlara başarıyla tamamladıkları işler için karşılığını verir.
  • İletişim: Çalışanlarla içtenlikle ve gerekli aralıklarla bilgi paylaşımında bulunmaktır.
  • İnsanlara İlgi: Her bireye hassasiyetle yaklaşılan ve farklılıkların açıkça paylaşılabildiği bir ortam sağlar.
  • Teknoloji: Çalışanların işlerini kolaylaştırmak için teknoloji temin eder.
  • Yetiştirme ve Geliştirme: Çalışanların işlerini iyi yapmalarını sağlayacak becerilere sahip olmalarını sağlar. 

Kaynaklar


Intellectual Capital = Competence x Commitment, Dave Ulrich, Sloan Management Review, Winter 1998:15-26

Affective, Continuance and Normative Commitment To The Organization: A Meta-Analysis Of Antecedents, Correlates And Consequences, John P.Meyer, David J.Stanley, LynneHerscovitch, LaryssaTopolnytsky, Journal Of Vocational Behavior, 2002, Volume 61: 20-52.




Edit

Related Articles

Iletisim

Name

Email *

Message *