Dikkat Tacirleri - Insan Zihnine Girmek Icin Verilen Amansiz Mucadele (Kitap)

Saturday, April 21, 2018

Dikkat Tacirleri - Insan Zihnine Girmek Icin Verilen Amansiz Mucadele (Kitap)



Dikkat Tacirleri - Insan Zihnine Girmek Icin Verilen Amansiz Mucadele (Kitap)


Columbia Universitesi Iletisim Hukuku Profesoru Tim Wu'nun kaleme aldigi Dikkat Tacirleri - Insan Zihnine Girmek Icin Verilen Amansiz Mucadele , 448 sayfa ve The Kitap tarafindan 2017 yilinda yayinlanmis.

Kitap, odukca carpici bir ornekle basliyor. California eyaletinin orta kesiminde bulunan ve 2011 yilinda maddi olarak kaynak yetersizligi yasayan Twin Rivers okullar bolgesi icin "Egitim Fon Ortakligi" ismi ile bir firma "devlet okullarindaki egitimi ozel istirakin gucuyle donusturmek" vaadiyle yeni bir gelir kaynagi oneriyordu. Karsiliginda ise, okul yonetimlerinin yapmasi gereken tek sey, Fortune 500 siralamasindaki firmalarin reklamlarinin hedef kitlesi olarak dogrudan ogrencileri kullanmasina izin vermekti. Okul yonetimi icin ticari acidan bakildiginda son derece cekici olan bu teklifin aslinda tek bir amaci vardir: "Gelecegin tuketicileri haline gelecek olan K-12 pazari ile daha simdiden etkilesime gecerek onlari sekillendirme sansi." Bu tur bir anlasmayi kabul eden okullarda, reklamlar ogrenci dolaplarina, koridor zeminlerine vb yerlestirilmektedir.

Televizyon gunluk hayatin bir parcasi oldugundan beri reklamlar da onun degismez bir parcasi olmustur. Facebook, Instagram, Twitter gibi sosyal medya araclari ve kanallari icin ise ucret odenmemektedir. Ucretsizmis gibi duran bu tur kanallarda cesitli sponsorlar vardir. Kullanicilarin tek yapmasi gereken bu sponsorlarin mesajlarina kulak kabartarak bazi durumlarda kisisel bilgiler, konum bilgisi gibi detaylari paylasmalaridir. Bu kanallarin sundugu eglence ve iletisim firsatlari dusunuldugunde bu cok kucuk bir bedelmis gibi gorunebilir.'

Kullandiklari yontemler birbirinden farkli gibi gorunse de bir seyleri "bedava" sunmanin cazibesini is modeli haline getiren cesitli platformlar, hedef kitleyi biraraya getirmekte ve bu hedef kitlenin dikkatini en yuksek ucretleri verenlere satmaktadirlar. Yazar, bu tur isleri yurutenleri kitabinda "dikkat taciri" olarak tanimliyor.

Dikkati daginik bir toplum, dikkat tacirlerinin en cok istedigi seydir; cunku insan dogasi geregi dikkat daginikligi soz konusu oldugunda kendisine empoze edilerek satilmak istenen seylere daha kolay riza gostermektedir. Ayrica, soz konusu platformlarda gecirilen surenin uzunlugu da onlarin basarisinda cok onemlidir.

Gerekli oldugu her an dikkatimizi belirli bir seye yonlendirebilme konusundaki dogal yapimizin yaninda bazi seyleri goz ardi edebilme kapasitesine de sahip olmamiz, dikkat endustrilerinin gelisimini tum bilissel ozelliklerimizden daha fazla belirler niteliktedlir. (sayfa 29)

Yazar, kitabi 5 bolum halinde yapilandirmis ve her bolumun altinda yer alan konu basliklari var.

I. bolum, ilk dikkat tacirlerinin ne zaman ortaya ciktigini ve topladiklari dikkati ve bilgiyi nasil paraya donusturduklerini anlatiyor. Gazetelere reklamlarin ilk olarak girmesi (1800'lu yillar), patentli ilac sektoru reklamlari (1800'lu yillarin sonu - 1900'lerin basi), Ingiltere ve ABD'nin (savas sirasinda) orduya asker toplamak icin yuruttukleri kampanyalar, talep muhendisligi ve Listerine kampanyasi, ev ici tuketimi kadinlarin yonlendirmesi, ilk sigara reklamlarinin vaatleri gibi konular isleniyor.

II. bolum ise, ilginin degerinin ilk defa kesfedilmesiyle yavas yavas ortaya cikan ve gelisen "kitlesel ikna", islenmemis "ham" dikkatin cikar saglayacak motivasyonlara donusturuldugu bir araca evrilmesini anlatiyor. Televizyonun en cok izlendigi saatlerin kesfi, (ABD'de) televizyon kanallarinin ilk reyting toplama yarislari, toplam dikkat kontrolunu saglama ve yonlendirme yontemleri, reklamciligin bugunku temellerinin atilmasinin perdearkasi, kitlelerin dikkat isyani ve dikkat devriminin sonu bu bolumde ele alinan basliklar arasinda.

III. bolum, bilgisayar, internet ve iletisim teknolojilerinin yayginlasmasi ile birlikte hayatimiza giren farkli "ekranlari" ele aliyor. E-mailler ve ilk toplu spam emaillerinin hikayesi, video oyunlarinin cocuklar uzerindeki etkisi, AOL ve kullanicilarina sundugu "eglence", sosyallesme ve etilesim uzerine egiliyor.

IV. bolum, unlulerin kitlelerin dikkatini cekmesini ve bunu nasil kullandiklarini anlatiyor. People, US Weekly gibi dergiler ile on plana cikan unlulerin dikkat cekmedeki basarilari, Oprah Winfrey'in populeritesi ve kitleler uzerindeki etkisini nasil kullandigi, MTV'nin hikayesi ve reality showlarin ortaya cikisi bu bolumde ele aliniyor.

V. bolum ise, internetin on plana cikmasi ile birlikte hicbir seyin eskisi gibi olmayacagini, yeni platformlarin yeni kurallar belirledigini okuyucuya orneklerle aktariyor. Haber kanallari, ilk cikan arama motorlari, Google'in gunluk hayatin bir parcasi haline gelmesi, YouTube'un yaygin kullanimi, Huffington Post gibi sitelerin devreye girmesi, Facebook'un yarattigi "ag etkisi" ***, mikro unlulerin, ilk bloglarin ve Twitter'in ortaya cikisi, akilli telefonlarin tum dunyaya yayilmais, Instagram'in yayginlasmasi, BuzzFeed ve viral icerik, Netflix ve dizileri inceleniyor.

Apple'in Yonetim Kurulu Baskani Tim Cook'un 1 Ocak 2015'te Washongton'da bulunan ve ticari kar amaci gutmeyen EPIC (Elektronik Mahremiyet Bilgi Merkezi)'in yillik aksam yemeginde yaptigi konusmada gecen sozleri ile ve su hatirlatma ile kitap sona eriyor.

Ucretsiz hizmetler soz konusu ise musteri olan siz degilsiniz, siz urunsunuz.

*** Ag etkisi, bir sistemin kullanici sayisi arttikca, katilan her kullanicinin baglantilari sayesinde genisleyen kapsami ifade eder. (sayfa 337)



Kitabin Kunyesi

Yazar: Tim Wu
Sayfa Sayisi: 448
Yayinevi: The Kitap
Basim Yili: 2017
Kategorisi: Iletisim - Medya, Dikkat Yonetimi
Ilgili Baglantilar: GoodReads, Amazon



#






quick edit

.

.

Benzer Yazilar

0 comments

GUNCEL YAZILAR

ONERI YAZILAR

Oneriler...

Iletisim

Name

Email *

Message *

Instagram'da #yetenekyonetimico @mottoforme

yetenekyonetimi.co'da yazi var.